MAVİ GÖZLERİNDE KALAN BİR MEMLEKET

İnsan birini hiç tanımadan özleyebilir mi? Sesini yalnızca kayıtlardan duyduğu, bakışını fotoğraflardan bildiği birini, sanki yıllardır yanı başındaymış gibi arayabilir mi? Meğer bir insanın hatırası, bir ömrün sınırlarını aşabiliyormuş. Seninle öğrendik bunu.

Bazen düşünüyorum; bugün karşımızda olsaydın sana ilk neyi anlatırdık? Değişen dünyayı mı, büyüyen şehirleri mi, yarına yetişmeye çalışan gençleri mi? Yoksa bütün bunların arasında kendimize sormayı unuttuğumuz soruları mı?

Çünkü sen, ardında yalnızca bir ülke bırakmadın. Bir milletin kendi kaderi hakkında söz söyleyebileceği bir düşünce bıraktın. En karanlık zamanlarda dahi aklın kapısını açık tuttun. Belki de bu yüzden, işler içinden çıkılmaz bir hâl aldığında hâlâ sana dönüyoruz. Bir cevap arıyoruz. Oysa senin asıl mirasın, cevaplardan çok soru sormayı öğretmendi.

Bir yıldız düşün; ışığı kendisinden sonra gelenlerin yoluna düşüyor. Kendi göğünden çekilmiş ama aydınlığı henüz ulaşmadığı yerlere varıyor. Senin hikâyen biraz da böyle. Bir gün bir okul sırasına düşüyor ışığın, başka bir gün bir laboratuvarın penceresine. Bir kitabın arasında, bir çocuğun merakında, henüz adı konulmamış bir keşfin başlangıcında…

Belki seni en çok orada özlüyoruz. Çünkü senin hayalindeki memleket, yalnızca geçmişiyle övünen değil, geleceğine söz söyleyebilen bir memleketti. Bir gencin elinde silah yerine kalem, zihninde korku yerine merak, önünde aşılmaz duvarlar yerine açık ufuklar olsun istedin.

Şimdi sana uzun uzun özlem anlatmayacağım. Bazı duyguların kelimelerle ölçüsü yok. Yalnızca şunu söylemek isterdim: Bize bıraktığın o büyük emaneti, bir hatıra gibi cam fanusta saklamayalım. Kitapları açalım, bilimin peşine düşelim, düşüncelerimizi özgürleştirelim. Senden sonra gelen her kuşak, senden aldığını biraz daha ileriye taşısın.

Çünkü bir millete bırakılabilecek en büyük armağan, onun sonsuza kadar bir kurtarıcı beklemesi değil; kendi yolunu çizebilecek kudrete erişmesidir.

Ve şimdi, her 10 Kasım’da olduğu gibi, gökyüzüne bakıyoruz. Belki bir yıldızın ışığına tutunmak için değil, kendi ışığımızı nerede kaybettiğimizi hatırlamak için.

Senin ardından söylenecek en güzel söz, bir gün bu memleketin hiçbir çocuğunun geleceğinden endişe duymadığı, hiçbir gencinin hayallerinden vazgeçmediği bir ülke kurabilmektir.

O vakit, sana yazılmış bütün mektuplar cevabını bulacaktır.

10 Kasım 1938’den bugüne, bitmeyen bir özlemle.