İZMİRLİ MÜHENDİS TAM KADER KURBANI

*- ‘KEFİL ve TANIK OLURUM…’

Bu olayda tutuklulardan birini yakından tanıyorum.

Öyle ki çocukluğundan bu yana…

Bornova’dan komşumuz idi.

Küçükpark 166 Sokak (metro sokak) Makbule Hanım apartmanında  Onur
Saraç ilkokuldan üniversiteye kadar annesi rahmetli Suna Saraç ve
benim ‘Bilge insan’ adını taktığım Eğitmen Mustafa Saraç’ın evladı
olarak İnşaat Mühendisi oldu.

Onur Saraç çocukluğundan itibaren asker olmak istiyordu.

Askeri İnşaat mühendisi olarak çok önemli görevlerde bulundu..

Mecburi hizmetini tamamladıktan sonra İzmir’den ayrılmamak için Baro
başkanlarından Bornovalı Av. Özdemir Sökmen’in yeğeni olan eşiyle yine
Bornova’ya taşındılar.

‘Şansızlık!’ mı ne diyeyim bilemiyorum, sevgili mühendisimiz, belki de
daha önceki dönemde, sabaha karşı oğlunun öldürüldüğünü iddia eden
komutanla birlikte vatana hizmet ediyordu.

Ama belirttiğim gibi, şanssızlık mı, kaderin kötü bir oyunu mu nedir
tam çıkaramıyorum, Balçova’daki o inşaatı başmühendisi idi.

Yanlış anımsamıyorsam, olay günü, yani cinayet günlerinde Bornova’da
Ege Üniversitesi hastanesinde tedavi görüyordu.

Yani inşaattan oldukça uzakta…

Devletin kayıtlarında bu belli…

Nasıl oluyor da, memleketimizin güzide mühendisi olan Onur Saraç,
aylardır tutuklu tutuluyor, katillerle, azgın iflah olmazlarsa bir
arada bulunuyor?

Bence şimdi avukat oğlunu da İzmir Barosu Başkanlığına aday gösteren
önceki Baro Başkanlarından Av. Özdemir Sökmen, yeğeni Aylin’in güzel
hatırına konuya eğilmeli, ‘suçsuzluğu’ kesin olan damat Onur Saraç’ın
Cezaevi Cehenneminden çıkması için tüm hukuki yolları değerlendirmesi
gerekiyor.

Yalnız Av. Özdemir Sökmen mi?

İzmir’de her konuda çok faal olan İnşaat- Mimar odaları ne yapıyor?

Daha geçenlerde gazeteci meslektaşlarımdan duyduğuma göre, Mühendis
Onur Saraç bir değil, birden çok İzmir’in çevrelerinde önemli ve
saygın kişilerini tanık olarak gösterdi.

İstisnasız hepsi bu tanıklığı ‘görev’ kabul ederek, gönüllü olarak
gidip yeminli ifadelerini verdiler.

Açık ve net, inanarak söylüyorum, bir mühendisimizin ‘haksız yere’
cezaevinde tutulması, bekletilmesi büyük haksızlıktır.



*- KARARI BEKLİYORUM

Sanıyor ve inanıyorum, mahkeme dosyaları dikkatle inceleyip gerekli
işlemi yapıp, inşaat sorumluğu dışında üzücü olaylarla yakından
uzaktan ilgisi bulunmayan tutuklu yargılanan bu mühendis, bir noktada
kader kurbanımız Onur Saraç da sevenlerine ve hürriyetine kavuşur.

Bu çok önemli konuya dikkat çekmek ve suçsuz bazı insanlarımız için
toplumda algı yaratmak isteyenler de ders olur.

‘Çamur at izi kalır!’ diyenlere de bence hesap sorulmalıdır.

İnsanları ve yetkilileri karalamak bazen kötü sonuçlar da
doğurabiliyor, iş gücü beyin gücü doğruya değil yanlışa eğilim
gösterebiliyor.

Önümüzdeki günlerde olayı araştırmaya ve okuyucularımı ‘doğru’ ile baş
başa bırakmaya çalışacağım…

Bu zamanda sevilen sayılan. Güvenli biri olmak örneğin İnşaat
Mühendisi Onur Saraç gibi biri olmak kolay değil….

Baba, ‘Bilge insan’ Mustafa Saraç hocamız da, üzüntü ve sıkıntıdan
olacak, Bornova’da Ege Üniversitesi hastanesinde bir haftadan uzun
süre müşahede altında tutuldu, şimdi  de evinde tedavisi sürüyor.

Allah doğruları, yanlış insanlardan uzak tutsun, bugünkü duam da böyle…



*- BÜYÜK LOKMA

‘Geçmem!’ dediğin yollardan geçer,

‘yaşayamam!’ dediğin yerlerde yaşar,

‘Hiç özlemem!’ dediklerini özler,

‘Özlerim!’ dediklerine alışırsın...

‘Beklemem!’ dediklerini dört gözle bekler,

‘Dört gözle!’ beklediklerini unutursun.

‘Vazgeçemem!’  dediklerinden bir an da soğur, ‘yapamam!’ dediklerini yaparsın.

‘Olmaz!’ dediklerin olur.

‘Sağ çıkmam!’ dediğin acılardan yeniden doğar, ‘bitti’ sandıkların
başlangıcın olur.

‘Mümkündür her şey bu hayatta.

Eskiler bir şeyler biliyorlar ki söylemişler.

‘Buyduk lokma ye, büyük söz konuşma.”

Hürriyet Doğan bilmem kaç paylaşımla dönüş yaptı.

Birinde şöyle diyor:

‘Nasıl davrandıkları için özür dilemek yerine, nasıl tepki gösterdiğin
için özür dilemeni bekleyen insanları tanıyacaksın;

Bu insanlardan uzaklaş!..’



*- AKRABA KİMDİR?

Atalay Ergezen yine kitap karıştırmış.

Bakın olayları nasıl yorumluyor?

Aslında Türkiye’nin durumu böyle!

“Bugün 30 Haziran.

Albert Einstein 'ın (Theory of Relativity)  özel görelilik teorisinin
esaslarını ilk defa 1905 yılında Annalen der Physik adlı dergide
yayınladığı “Zur Elektrodynamik bewegter Körper” (Hareket eden
cisimlerin elektrodinamiği üzerine) başlıklı makalesiyle açıklamıştır.

E=mc² formülünden yola çıkıp atomun parçalanması sürecinde etkisi olan
rahmetli Einstein, kendisini yerin dibine gömmekle baş tacı etmek
arasında gidip gelenleri görseydi ne derdi kim bilir.

Bu çok özel yıldönümünde, oldukça karmaşık görünen Relativity
teorisinin kolayca anlaşılabilecek cümlesini buldum;

"A relative is a person who has a right to be offensive without a cause."

Anlamı: "Akraba, hiçbir neden yokken size karşı kırıcı veya saldırgan
olma hakkını kendinde gören kişidir."



*- MECBURİYETTEN

Bizim deli Trump, çiftçiler üzerindeki baskıyı hafifletmek için Fas
gübresi için yeni bir gümrük muafiyeti ilan etti

Başkan Trump, çiftçilerin bir sonraki ekim sezonu için malzeme
stoklamalarından hemen önce Fas gübresine uygulanan gümrük vergilerine
geçici bir erteye alındığını duyurdu.

Acil durum ilanı -bir dizi tarife muafiyeti duasının en sonuncusu-
İran'daki dört aylık savaşın küresel gübre tedariklerini bozması
nedeniyle istikrarlı bir yerli gıda arzını sürdürme ihtiyacını öne
sürdü.

Cumhurbaşkanlığı bildirisi, Fas'tan ithal edilen fosfat gübresinin
sekiz aya kadar gümrük tarifelerinden muaf olmasını öngörüyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının neden olduğu küresel gübre
kıtlığının, önümüzdeki aylarda gıda ve diğer enflasyonu
etkileyebileceği konusunda uyardı.

Duyurunun zamanlaması, birçok çiftçi için kritik bir döneme denk geliyor.

Bundan anlaşılan İran Amerika karşısında yine önemli bir gol atmış oldu.

Dini imanı para olan Deli Tump sayesinde Amerika önemli bir gelirini kaybetti.



*- ‘KORKU EMEKLİLİKTE FAYDALIDIR’

David Conti , ‘Ben Bir Emeklilik Koçuyum: Biraz 'Sağlıklı Korku' Nasıl
Korunabilir?’ konusunu sizinle paylaşayım:

Korku, emeklilik planlamasında kötü bir ün kazanır.

Piyasa dalgalanmasından korkmamamız, hisse senetleri düştüğünde panik
yapmamamız, enflasyon, sağlık hizmetleri maliyetleri, vergiler veya
Sosyal Güvenlik manşetlerinin uzun vadeli planlarımızı ele geçirmesine
izin vermememiz söyleniyor.

Ama emeklilik hakkında onlarca yıl yazdıktan ve şimdi emeklilik koçu
olarak çalıştıktan sonra, her korkunun zararlı olmadığına inanmaya
başladım.

Biraz korku faydalıdır.

Bazı korku koruyucudur.

Bazı korkular, maddi hayatınızın, aile hayatınızın veya gelecekteki
yaşam tarzınızın daha fazla ilgi hak ettiğinin bir işaretidir.

Buna "sağlıklı korku" diyorum.

Amaç korkusuz olmak değil; Sizi felç eden korku ile sizi hazırlayan
korku arasındaki farkı öğrenmek.

Emeklilik, insanların neredeyse aynı anda büyük, duygusal ve çoğu
zaman geri döndürülemez kararlar almaları istenen nadir büyük hayat
geçişlerinden biridir.



*- SORULAR, SORULAR…

Ne zaman çalışmayı bırakmalıyım?

Daha fazla harcama yapabilecek miyim?

Küçültmeli miyim?

Çocuklarıma şimdi yardım mı etmeliyim yoksa sonra mı para bırakmalıyım?

Eğer bir eş bakıma ihtiyaç duyarsa ne olur?

Ya piyasa emeklilikte erken düşerse?

Ya 95 yaşına kadar yaşarsam?

Bunlar mantıksız sorular değil.

Bunlar ciddi insanların maaş bitmek üzereyken sorduğu sorulardır.



*-SAYILARIN ALTINDAKİ KORKU

yaşlı çift, faturalar, evraklar ve ev, yaşam veya varlık yönetimi için
sigorta kontrol listesiyle kanepede oturur.

Finans, belgeler ve en tanıdık emeklilik korkusu paranın tükenmesidir.

Birçok insan için, matematik iyi olabileceklerini gösterse bile güçlü kalır.

Jason Dall finansal danışman.

Önemli varlıklar biriktirmiş birçok müşteriyle çalışıyor.

Yine de paranın bitme korkusu hâlâ düzenli olarak ortaya çıkıyor.

Bazen bu korku gerçek planlama riskinden kaynaklanır.

Bazen daha derin bir şeyden gelir:

Para sıkıntısı, ebeveynlerin hiç özgürce harcamadığı, iş aksaklığı,
boşanma, piyasa çöküşü ya da harcamak yerine biriktirdiğim için
onlarca yıl ödüllendirilen bir dönem.

Birçok başarılı emekli, temkinli olmaları sayesinde başarılı oldu.

Kendi imkanlarının altında yaşıyorlardı.

Sürekli biriktirdiler.

Borçtan kaçındılar.

Karşılayabilecekleri her şeyi satın almadılar.

Sonra emeklilik, onlarca yıllık davranışları tersine çevirmelerini istiyor.

Şimdi soru "Ne kadar tasarruf edebilirim?" değil.

"Ne kadar güvenli bir şekilde harcayabilirim?"

Bu göründüğünden daha zor olabilir.



*- PARANIN TADINI ÇIKARMAK

Dall'Acqua, işin bir kısmının, müşterilerin paralarının neler
yapabileceğini görmelerine yardımcı olmak, hala sağlıklı oldukları
sürece paranın tadını çıkaracak kadar sağlıklı olduklarını söylüyor.

Bir müşteri, büyük bir aile tatili, anlamlı hayır bağışları veya
çocuklar ile torunlar için maddi yardım alabileceği bir durum
olabilir.

Ancak yine de planın bu kararları destekleyebileceğine dair güvence
almaya ihtiyaçları olabilir.

İşte sağlıklı bir korku burada faydalı hale gelir.

"Asla harcama" demiyor.

Orada "Sürdürülebilir olanı anlayalım" diyor.



*- HEP HESAP, HEP HESAP…

Korkuyla gerçeklerle ve eylemle savaşın…

Evde rahatlayan ve birlikte dizüstü bilgisayar kullanan mutlu olgun
bir çiftin portresi

Kıdemli servet danışmanı Mary Ware bunu şöyle ifade ediyor:

"Müşterilere korkuyla gerçeklerle ve eylemlerle savaşmaya yardımcı
olmaya çalışıyorum."

Endişeyle oturmak nadiren işe yaramaz.

Ama endişeyi planlama konuşmasına dönüştürmek mümkün olabilir, diyor Ware.

Uzun süreli bakım masraflarından korkuyorsanız, bölgenizde bakımın
gerçekten ne kadar maliyet getirdiğini öğrenerek başlayın.

Evde bakım ne kadar tutar?

Yardımlı yaşam mı?

Hafıza bakımı mı?

Sürekli bakım emeklilik topluluğu mu?

Nasıl ödeyeceksin?

Portföy varlıklarından mı?

Ev sermayesi mi?

Sigorta? Aile desteği?

Bir kombinasyon mu?



*- KONUŞUN

Çocuklarınıza yük olmaktan korktuğunuzda, sadece özel olarak
endişelenmeyin, diyor Ware.

Onlarla konuş.

Onlara ne istediğinizi, ne planladığınızı ve onlardan ne beklediğinizi
ya da beklemediğinizi söyleyin.

Piyasa dalgalanmasından korktuğun için her şeyi nakde aktarma.

Portföyünüzün, uzun vadeli yatırımlarınızı satmaya zorlamadan birkaç
yıl harcamayı destekleyecek kadar likidite olup olmadığını sorun.

Biraz korku daha iyi sorulara yol açabilir.

Daha iyi sorular daha iyi planlamaya yol açabilir.



*- SAĞLIKLI KORKULAR:

Dinlemeye değer 6 korku.

Bazı emeklilik korkuları dikkat çekmeyi hak ediyor çünkü gerçek
planlama boşluklarına işaret ediyor.

Paranızı aşma korkusu, daha iyi nakit akışı planı, daha gerçekçi
harcama varsayımları, daha akıllı bir Sosyal Güvenlik talep stratejisi
veya daha dayanıklı bir çekim planı gerektirebilir.

Sağlık hizmetleri maliyetlerinden korktunuz, her yıl Medicare
seçeneklerini gözden geçirmenize, uzun vadeli bakım seçeneklerini
fiyatlandırmanıza, sağlık vekillerini güncellemenize ve eşinizle veya
yetişkin çocuklarınızla dürüstçe konuşmanıza neden olabilir.

Enflasyon korkusu, "güvenli" varlıkların artan maliyetlerle
yetişemezlerse her zaman istikrarlı olmadığını hatırlatabilir.

Bilişsel gerileme korkusu, hesapları basitleştirmeye, güvenilir
kişileri adlandırmaya, vekaletnameleri güncellemeye ve her iki eşin de
ev maliyesini anlamaya yönlendirebilir.

Aile çatışması korkusu, miras belgelerinin daha net olmasına, daha iyi
lehtar atamalarına ve miras, hayırseverlik ve beklentiler hakkında
daha şeffaf konuşmalara yol açabilir.

Amacınızı kaybetme korkusu, kariyerinizden ayrılmadan önce bir hayat
kurmaya iterebilir — ilişkiler, yapı, sağlık, topluluk ve sabah kalkma
nedenleriyle — bir hayat kurmanıza.

Bu korkuların hayatınızı kontrol etmesi gerekmez.

Ama bunlar göz ardı edilmemeli.

"Emekliler korkularını yeterince erken ciddiye alırsa, iyi şeyler olabilir."



*-  NAKİT PARA

Korkunun karar vermesine izin verme

Eli başı arkada beyaz saçlı adama bakan kadın fotosunu düşünün:

Tehlike, korku bir işaret olmaktan çıkıp karar vericiye dönüştüğünde
ortaya çıkar.

Emekliler çok erken davranır, nakit biriktirir, gereksiz yere
emekliliği erteler, harcamayı reddeder, aile sohbetlerinden kaçınır ya
da artık sağlık veya yaşam tarzı ihtiyaçlarına uymayan bir evde kalır.

Nakit paranın cazibesini anlıyorum.

Güvende hissettiriyor.

Telefonunuza endişe verici manşetler göndermez.

Ayı piyasasında %20 düşmez.

Ancak çok fazla nakit daha sessiz bir risk yaratabilir: satın alma
gücünün yavaş kaybı.



*- AYNI ZAMANDA

Harcamayı reddetmek veya sözde "harcama suçluluğu" için de aynı şey geçerli.

Bazı emekliler varlıklarını korumaya o kadar odaklanıyor ki,
seyahatin, aile deneyimlerinin, hobilerin ve cömertliğin en anlamlı
olduğu yaşam mevsimini özlerler.

"Paranızı o kadar çok endişelendirebilirsiniz ki, şu anda hayatınızın
tadını çıkarmayı unutabilirsiniz," diyor Ware.

Bu, pervasızca harcamak anlamına gelmez.

Bu, emeklilik planlamasının sadece kötü sonuçlardan kaçınmakla ilgili
olmadığını hatırlamak anlamına gelir.

Aynı zamanda iyi olanları desteklemekle ilgilidir.



*- YOKLAR…

Emeklilik korkuları daha sonra geliyor

Bazı korkular tam olarak emeklilik başladıktan sonra ortaya çıkar.

İlk başta rahatlama olabilir.

Yolculuk yok.

Patron yok.

Toplantı yok.

Pazar gecesi korkusu yok.

Bir emeklilik koçu olarak, müşterilerimden daha sessiz soruları
düşünmelerini istiyorum.

Neden para harcadığım için suçluluk hissediyorum?

Neden ihtiyaç duyulmayı özlüyorum?

Neden piyasa manşetleri şimdi beni daha çok rahatsız ediyor?

Neden eşim benden farklı uyum sağlıyor?

Neden her büyük karar — taşınmak, çocuklara yardım etmek, ikinci bir
ev almak, bir topluluğa katılmak — bu kadar kalıcı hissettiriyor?

İşte burada emeklilik planlaması matematikten çok insani hale geliyor.

Bir tablo, seyahat için karşılayıp karşılayamayacağınızı gösterebilir.

Parayı duygusal olarak harcamaya hazır olup olmadığınızı söyleyemez.

Monte Carlo analizi, varlıklarınızın kalıcı olma olasılığını tahmin edebilir.

Sağlığınız değişirse yetişkin çocuklarınızın isteklerinizi anlayıp
anlamadığını söyleyemez.

Bir vergi projeksiyonu, Roth dönüşümünün mantıklı olup olmadığını gösterebilir.

 Önümüzdeki 20 yıl boyunca eşinizle aynı vizyona sahip olup
olmadığınızı söyleyemez.

Bu yüzden sağlıklı korku, sadece portföy değişiklikleri değil, daha
iyi planlama ve iletişime yol açmalı.

Sağlıklı korkunun neler yapabileceği Tasarruf önceliklidir.

Emekliler korkularını yeterince erken ciddiye alırsa, iyi şeyler olabilir.

Daha dayanıklı bir portföy inşa edebilirler.

Piyasa dalgalanmaları sırasında uyumalarına yardımcı olacak bir nakit
rezervi oluşturabilirler.

Bir kriz öncesi miras belgelerini güncelleyebilirler.

Daha net gözlerle sigorta satın alabilir veya reddedebilir.

Miras bırakmayı beklemek yerine hayatları boyunca para vermeye başlayabilirler.

Belki de kaçtıkları aile toplantısı var.

Ayrıca, küçülmek, ailesine daha yakın olmak ya da 75 yaşına gelmeden
önce o büyük seyahati sağlıklı iken yapmak gibi daha iyi yaşam tarzı
kararları verebilirler.

Bunlar sadece finansal kararlar değil.

Bunlar maddi sonuçları olan hayat kararlarıdır.

Doğru dozda korku, dikkat etmenize yardımcı olabilir.

Anahtar nokta şu soruyu sormak:

Bu korku bana ne anlatmaya çalışıyor?

Cevap "Her şeyi sat ve saklan" ise, derin bir nefes al.

Ama cevap ise: "Planını güncelle, ailenle ve finansal danışmanınla
konuş, risklerini anla, eşini koru ve daha bilinçli yaşamaya başla," o
zaman belki de o korku düşmanın değildir.

Belki de emekliliğinizi daha iyi kazanmanıza yardımcı olan araçlardan biridir….