İŞSİZ KALINCA AKLI BAŞINA GELDİ

Bunlar aklıma gelenler…

Şimdi de kendisine gönderilen son mektubu ve tabii ki ona verdiği
yanıtı paylaşacağım.

Yalnız iş arayan sıradan insanların değil, en yukarıya tırmananların
da ne durumda olduklarını gösteren ender bir paylaşım…

‘Neyim’ değil, ‘ne olacağım’ sözünün en güzel örneklerinden biri
olarak kabul edebiliriz, sevgili Liz Ryan’a gönderilen bu mektubu…



*- HİÇ DÜŞÜNMEMİŞ!

“Sevgili Liz,

Yardım istemek için sana yazacağımı hiç beklemiyordum, ama işte buradayım.

Kurumsal finans alanında yöneticiydim, ya da bir hafta öncesine kadar
öyleydim. Kariyerimin büyük bir bölümünde üst düzey yöneticiydim.

Şimdiye kadar iş aramayı hiç düşünmemiştim çünkü hiç iş aramak zorunda
kalmamıştım.

Birkaç yılda bir ya bir işe alımcı arardı ya da çevremdeki biri bir
açık pozisyondan bahsederdi ve hepsi bu kadardı. 25 yıldır özgeçmişimi
güncellemedim.

Dört ay önce pozisyonum ortadan kaldırıldı. Projemizi (bir yıl
öncesine kadar şirketin en heyecan verici projesiydi!) sonlandırdık,
muhtemelen asla gün ışığına çıkmayacak planları devrettik ve şirketi
kapattık.

Cuma günü son günümdü.



*- ‘HAKSIZCA KABUL ETTİĞİM ŞEYLER’

Tanıdığım herkesle iş arayışım hakkında konuştum, ama bu iş piyasası farklı.

Benim seviyemde çok az iş var ve piyasada çok fazla insan var.

İstediğim pozisyonlar sık sık karşıma çıkmıyor ve ailevi durumum
nedeniyle yer değiştiremiyorum, bu da seçenekleri daha da daraltıyor.

Dürüst olmak gerekirse, bunu yazmak beni alçakgönüllü kılıyor. Benim
seviyemdeki insanların her şeyi çözmüş olması gerekiyor.

Yardım isteyen biz olmamamız gerekiyor.

İhtiyaç duyduğum her an yeni bir iş bulabileceğimi varsaymıştım.

İşten çıkarılmam beni uyandırdı.



*- PETER BİR ŞEYİ ANLADI

Şirketimde bir meslektaşım vardı. Ona ‘Peter!’ diyeceğim.

Peter benimle aynı seviyedeydi, aynı pozisyondaydı.

Peter, on yıl önce aynı ekipte çalıştığımız zamanlarda biraz garip
bulduğum bir şey yaptı.

‘Yan işi vardı. Kendi özel müşterilerine, kendi zamanında koçluk ve
danışmanlık yapıyordu…’

Peter'ın girişimciliğine hayran kaldım, ama aynı zamanda onun
konumundaki birinin yan işi olmasının biraz ‘aşağılayıcı olduğunu’ da
düşündüm.

‘Normalde yöneticiler böyle şeyler yapmaz!’, diye düşündüm.

Hepimiz işin içindeyiz.

Bana yaklaşsalar bile yan iş almaktan çekineceğimi hatırlıyorum.

Profesyonelce görünmüyordu.

Zamanım yoktu.

Dürüst olmak gerekirse, bunun üstünde olduğumu düşünüyordum.

(Burada şunu paylaşayım: İşi gücü mesleği habercilik olan ve başka işi
olmayan, sadece geçimini böyle sağlayan insana gazeteci denir, Peter
gibi davrananlar, danışmanlık yapanlar, ek işi olanlar, karısı adına
şirket kuranlar gazeteci değildir. Ama piyasadakilerin yüzde 99’u
böyle, ahlaksızca para kazananlardır…)



*- GEÇ ÖĞRENDİ

Öğrendim, ama vay canına! Çok acı vericiydi!

Peter'ın yan işi olmasına sürekli şüpheyle bakarken, o müşterilerle
gerçek işler yapıyordu ve ben kurumsal siyaset oyununu oynuyordum.

Birisi benim iş birimimin gerekli olmadığına karar verdiğinde, işte o
zaman her şey bitti!

Bunun geleceğini görmeliydim ama daha da önemlisi, kariyerimi ihmal
ettiğim için kendimi suçluyorum.

Son zamanlarda Peter'ı çok düşünüyorum.

Keşke onun yolunu izleyip yıllar önce kendi işimi kurmuş olsaydım.

İşime %110 verip kendi kariyerimi ve geleceğimi tamamen ihmal ederek
güvenli yolu seçtiğimi düşünüyordum.

Peter'ın risk alan, yan işini yapan, ciddi bir yöneticinin ek iş
yapmaması gerektiği yazılı olmayan kuralı

Peter risk almıyordu.

Peter kendisi için bir şey yaratıyordu ve şimdi fark ettiğim kadarıyla
benim asla sahip olmadığım bir güvenlik duygusu yaratıyordu.

Şimdi anlıyorum ki, yaptığım en riskli şey güvenli yolu seçmekti.



*- CESUR DEĞİLDİM

“Ve Peter, meğerse bir öğretmenmiş.

Yıllar önce hayatıma girmiş ve tam olarak ne yapılması gerektiğini
örnek göstermişti, ama ben bu yeteneği fark etmemiştim.

Bazen bir öğretmen, koridorda sizin yapmaya cesaret edemediğiniz bir
şeyi yapan kişidir.

Yeterince cesur değildim.

Gerçek bu.

‘Kendi işimi kurmak için zamanım veya uzmanlığım yoktu!’ demek değildi.

Bunu yapmama izin verilmediğini düşünüyordum.

On yıllar önce kendimin o kısmını kilitlemiştim çünkü kafamdaki bir
ses bana yöneticilerin bunu yapmadığını söylüyordu.

Ve beni asıl rahatsız eden şey şu:

O kişi kimdi?



*- BAŞINA GELİNCE…

“Eğer bir iki özel müşteriyi yan iş olarak kabul etmeye cesaret
etseydim, kariyerimi bitirme gücüne sahip olan kimdi?

Adını bile hatırlayamadığım, kurallara uyan, gergin bir meslektaşım
mı? Onlar gerçek değildi.

Beklediğim izin, baştan beri benim verebileceğim bir şeydi.

Şimdi Dizginleri Ele Almaya Hazırım

Sürekli aynı şeye geri dönüyorum ve sanırım bu yüzden işten çıkarılmam
beni olması gerektiği kadar üzmüyor.

Peter'ın yıllar önce geçtiği kapı hala açık.

Şu anda bana da açık.

O zaman geçmedim ama bugün geçmemi engelleyen hiçbir şey yok.

Bu yüzden iş aramaya devam edeceğim, çünkü iyi bir rol istiyorum ve
bunun peşinden gideceğim.

Ama aynı zamanda 25 yıl önce kapattığım benliğimin bir parçasını da
sonunda açacağım.

Uzmanlığımı kendi adıma, kendi müşterilerim için, kendi şartlarımla
kullanacağım.

Bu konuda çok heyecanlıyım.

Sanırım bunu çok uzun zamandır yapmak istiyordum.

Sadece yapmama izin verildiğini bilmiyordum.

İlk adımım ne olacak?”



*- NASIL?

Sevgili okuyucularımız geçenlerde dolaylı yönden de olsa, gençlere
mutlaka ikinci mesleklerinin olması gerektiğini, hiç beklemedik anda
işsiz kalabileceklerini anlatmaya çalışmıştım.

En yukarıda da olsan, en aşağıda da bir gün hiç beklemediğin bir anda
mutlaka sıkıntıya düşebilirsin… Bunu hiç unutma ve tedbirini al… Peter
gibi değil… Seçenek ikinci, geçerliliği geçmeyecek, siz değil sizi
arayanların olacağı bir meslek… Daha ne yazayım? Nasıl anlatayım?



*- ARTIK ‘İŞ GÜVENLİĞİ’ YOK

‘Yaptığın her şey için teşekkürler Liz…’ diyen Matt’e Liz yanıt veriyor.

Bunu da sizinle paylaşayım:

‘ Merhaba Matt,

Doğa Ana'nın itişini alıp uyanmanızdan dolayı tebrikler.

Birçok insanın görmekte zorlandığı temel bir şeyi anladınız:

Hayatınızın ve kariyerinizin CEO'su sizsiniz. Siz yönetmedikçe kimse
kariyerinizi yönetmeyecek.

Deneyimlediğiniz gibi, kurumsal merdiven artık yok. Ayaklarımızın
altında talaş var.

Sadakatimiz karşılığında bize vaat edilen güvenlik çok uzun zaman önce
buharlaştı, ancak birçok insan hala eski zihniyete bağlı kalıyor.

İşte eski zihniyet:

"Bu işte olabildiğince uzun süre kalacağım ve sonra umarım iyi bir iş
bulacağım."

Bu pasif, güçsüz zihniyete bağlı kalan kimseyi suçlayamayız.

Birçok insan bir alternatifin olduğunu bilmiyor.

Kendi kariyerlerimizin sorumluluğunu alabilir ve kendi geleceklerimizi
kontrol edebiliriz.

İş güvenliği artık yok, ancak kendimizde güvenlik inşa edebiliriz.



*- SIÇRAMA TAHTASI

Liz cevabını sürdürüyor:

“Bunu şu üç adımı izleyerek yapacağız:

Değerinizi ve hangi sorunları çözebileceğinizi bilin; hayatınız ve
kariyeriniz için bir vizyon oluşturun.

Her işi bir sonraki iş ve vizyonunuza doğru bir sonraki adım için bir
sıçrama tahtası olarak görün.

Geliriniz, görünürlüğünüz, pazarlanabilirliğiniz ve kariyer yolunuz
üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmak için kendi yan işinizi kurun.

Kendi işinizi planlamaya ve başlatmaya hazır olmanız harika. İş
arayışınızı ertelemek zorunda değilsiniz.

Bir danışmanlık işi, bir sonraki işiniz olabilir.

Mükemmel bir eşleşme olmayan bir iş görüşmesi, bir danışmanlık
görüşmesine yol açabilir.

Profesyonel kişiliğinizin her iki yönü de sizi güçlendirir.



Kendi işinizi hayal etme ve başlatma süreci, iş arayışınıza yardımcı
olacaktır Matt ve bunun tersi de geçerlidir.

Hadi başlayalım!

 İşte işinizi başlatmaya yönelik ilk adımı nasıl atacağınız.



*- SEKİZ HAFTALIK DERS

Liz Hanım, Matt’ın bu mektubundan sonra, okulunda ‘İşte Nasıl
Başlayabilirsiniz?’ başlıklı bir sınıf açtı.

Liz, “Danışmanlık işinizi nasıl başlatacağınızla ilgili ücretsiz
dersime gelin, ‘Kaydolu’: Danışmanlık İşinizi Sekiz Haftada Başlatın”
diyor.

Liz Ryan, açık ve net şöyle diyor:

“Çıkış rampası veya tam zamanlı olarak bağımsız bir koçluk veya
danışmanlık işinin nasıl başlatılacağına dair ücretsiz bir sınıf
oluşturdum.” Diyerek ayrıntıları da anlatıyor.

“İşte size, kendi kariyerinizi sürdürmek!” diyen Amerikalı Yazar, Koç
ve yaratıcı, CEO ve Kurucu, Human Workplace ve The Career
Community'nin Sunucusu, Liz Ryan’ın yüzde biri olanlar maalesef
insanlarımızı kandırarak para sahibi oluyorlar.



*-VAZGEÇİLMEZİZ…

Demek ki,

Evet!! Kariyerlerimizde ajan olmalıyız.

Kariyer yolumuza yalnızca biz sahibiz ve onu yalnızca biz şekillendirebiliriz.

Bu senindir, ona sahip ol!

Ve asla çimlerin büyümesine izin vermeyin.

Ne yazık ki hepimiz vazgeçilmeziz...

Şans Çalışkandan yanadır.

Umarım, insanlarımız, en kısa sürede deneyimleriyle başarılı işler
yaparlar ve kesinlikle kendi işlerini kurarak ustalıklarını
gösterirler.

Sizin için işe yarayan yolu bulmanız ilham vericidir.

Nassim Taleb, ‘Antifragile’ adlı kitabında, çalışan bir bankacı ve
serbest çalışan bir taksi şoförü olmak üzere iki kardeşi karşılaştıran
bir öykü anlatıyor.

Hikaye, istikrarlı bir maaşın algılanan güvenliğinin çoğu zaman
kırılgan bir yanılsama olduğunu, serbest çalışmanın sürekli, küçük
dalgalanmalarının ise aslında uzun vadede üstün dayanıklılık ve
güvenlik sağlayabileceğini gösteriyor.

Matt’in mektubu da Liz’in yanıtı da üzerinde durulacak bir ders niteliğinde.

Umarım, ‘Benim yerim’ diye övünenler de, kendilerini ‘Şanssız’
hissedenler de anlatımlardan ders alırlar.

*-