60 YAŞIN ÜSTÜNDEKİLER DAHA PRATİK ZEKALIDIR

*- SÜRPRİZ!

George Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi müdürü, yaşlı bir kişinin beyninin genel olarak inanıldığından çok daha pratik olduğunu söylüyor. Bu yaşta, beynin sol ve sağ yarım kürelerinin etkileşimi uyumlu hale gelir ve bu da yaratıcı olasılıklarımızı genişletir.

Bu nedenle, 60 yaşın üzerindeki insanlar arasında yaratıcı faaliyetlerine yeni başlayan birçok kişilik var.

Elbette beyin artık gençliğindeki kadar hızlı değil.

Öte yandan, esneklik kazanır.

Bu nedenle, yaşlandıkça daha iyi kararlar alma ve olumsuz duygulara daha az maruz kalma olasılığımız artar.

İnsan entelektüel aktivitesinin zirvesi, beynin tam hızda çalışmaya başladığı 70 yaş civarındadır.

Zamanla beyindeki miyelin miktarı artar, nöronlar arasında sinyallerin hızlı geçişini kolaylaştıran bir maddedir. Bu sayede entelektüel yetenekler ortalamaya göre %300 artar.

Ayrıca 60 yaşından sonra bir kişinin iki yarım küreyi aynı anda kullanabileceğini belirtmekte fayda var. Bu, çok daha karmaşık sorunları çözmeyi mümkün kılar.

Montreal Üniversitesi'nden Profesör Monchi Uri, yaşlanan beynin en az enerji tüketen yolu seçtiğine, gereksiz olanı elediğine ve sorunu çözmek için yalnızca iyi seçenekleri bıraktığına inanıyor.

Farklı yaş gruplarının katıldığı bir çalışma yapıldı.

Testler sırasında gençlerin kafası çok karıştı, 60 yaş üstü kişiler ise doğru kararlar verdi.

Şimdi beynin 60 ile 80 yaş arasındaki özelliklerine bakalım. Onlar gerçekten pembe.

YAŞLI BİRİNİN BEYNİNİN ÖZELLİKLERİ.

‘New England Journal of Medicine’ deki makaleden yararlanmaya devam edelim:

1. Çevrenizdeki herkesin dediği gibi beyin nöronları ölmez. Kişi zihinsel çalışma yapmazsa, aralarındaki bağlantılar basitçe ortadan kalkar.

2. Dikkat dağınıklığı ve hafıza kaybı çok fazla bilgiden kaynaklanır. Bu nedenle, tüm hayatınızı gereksiz önemsiz şeylere adamanıza gerek yok.

3. 60 yaşından itibaren karar veren bir insan, gençler gibi beynin sadece bir yarım küresini değil, ikisini birden kullanır!

4. Sonuç: Bir kişi sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürüyorsa, hareketliyse, yeterli fiziksel aktiviteye sahipse ve zihinsel olarak tamamen aktifse, entelektüel yetenekler yaşla birlikte düşmez, sadece artar, 80-90 yaşlarında zirveye ulaşır!

*- SAĞLIK İPUÇLARI:

1) Yaşlılıktan korkmayın.

2) Entelektüel yönden kendinizi geliştirmeye çalışın.

3) Yeni şeyler öğrenin, müzik yapın, müzik aleti çalmayı öğrenin, resim yapın! Dans!

4) Hayatla ilgilenin, arkadaşlarla tanışın ve onlarla iletişim kurun, gelecek için planlar yapın, mümkün olduğunca seyahat edin.

Mağazalara, kafelere, şovlara gitmeyi unutmayın.

6) Kendinizi kilitlemeyin, bu herkes için yıkıcıdır.

7) Pozitif olun, daima şu düşünceyle yaşayın: Tüm güzel şeyler hâlâ önümde!

*- YORUMU SİZLERİN

Bir süre önceden aklımda kalan haber ve bilgiler var.

Bazılarımızın hoşuna gidecek, bir kısmımız ise sinirlenecek.

Ama haberlerdeki gerçek, hemen her şehrimizde bir şekilde kendini gösteriyor.

Yorumu sizlere bırakıyorum:

İzmir Büyükşehir Belediyesine bağlı Su ve Kanalizasyon İdaresine (İZSU) Körfez’i kirlettiği için Bakanlık tarafından 6 ihlalle ilgili 8 milyon 305 bin 811 lira ceza uygulandı. Körfezi temizlemek ve korumakla görevli olan ve bu konuda milyarlarca lira harcayan İZSU’ya kesilen bu ceza şaşkınlık yarattı.

23 Ocak'ta, İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Menemen Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki denetimde de standartların üzerinde deşarj yapıldığı tespit edildi.

İZSU'ya 1 milyon 393 bin 755 lira idari ceza uygulandı.

İZSU Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki denetimde ise tesiste geçmiş yıllarda oluşan arıtma çamurlarına ilişkin bertaraf işlemlerinin yapılmadığı, hazırlanan rehabilitasyon planlarında idare tarafından istenilen revizyonların yapılmayarak lisans alınmadan arıtma çamuru depolandığı belirlendi.

Bu ihlale istinaden İZSU'ya 1 milyon 299 bin 54 lira ceza kesildi.

*-  TAŞAN KANALİZASYON ÇAYA DÖKÜLÜYOR

İzmir’in Ödemiş ilçesinde yapılan denetimde de İZSU Genel Müdürlüğü Ödemiş Atık Su Arıtma Tesisi'ne hem kanalizasyondan hem de vidanjörlerle atık su girişi olduğu tespit edildi.

Tesisteki havuzun yetersizliği nedeniyle rögarın ve arıtılmamış atık suların yağmursuyu kanalı vasıtası ile tesis yanındaki Gali Çayı'na deşarj edildiği belirlendi.

Tesise 1 milyon 671 bin 844 lira idari ceza uygulandı.

Çevre kirliliğine neden olanlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunuldu.

*-  ESKİ FOÇA AAT'YE 3 KATI CEZA

Eski Foça Atıksu Arıtma Tesisi'nden (AAT) 10 Kasım 2024'te Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın devreye aldığı Sürekli Atık su İzleme Sistemleri'ne (SAİS) gelen alarm nedeniyle yapılan incelemenin sonuçları da belli oldu.

Analiz sonuçlarına göre azot ve fosfor parametreleri değerlerin üzerinde çıktı.

Daha önce aynı ihlali 2 kez daha yaptığı tespit edilen Eski Foça AAT'ye ilgili kanun gereğince 3 katı yaptırım uygulanarak 1 milyon 393 bin 755 lira ceza kesildi.

Sevgili okuyucularım burada birilerini suçlamak ya da ayıplarını yüzlerine vurmak istemedim.

Birincisi İZSU’nun genelde büyük hizmetlere imza attığını ve alın akıyla bunların üstesinden geldiğini biliyorum.

Ancak, bir şekilde genele uymayan ya da uyum gösteremeyen veya sıkıntılı dönemi kendi başlarına çözmek için çaba harcayanların bu işin üstesinden gelemedikleri ortada.

Bir elin sesi olmaz.

İki elin sesi vardır.

Bu yüzden yönetimin üst kademelerinin bir şekilde mutlaka bilgi sahibi olması ve sorunun böylece çözülmesi gerekir.

Bir ikinci önemli nokta, mutlaka ve mutlaka bir gün hiç beklenmedik şekilde denetim ekipleri başınızda olabilir.

Yani yalnız başınıza değilsiniz.

Bu söylediklerim tüm çalışanlar için geçerlidir.

Sakın ve sakın birilerine güvenmeyin…

Bu yazdıklarım onlar için de geçerlidir, iki satır öncesindekiler gibi

Yani sizden önce onlara ‘Güle güle!’ denmiş olabilir.

*- MAYHOŞ BİR HABER

Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Hasan Sözbilir’in de aralarında bulunduğu 3 üniversiteden bilim insanlarının ortak çalışmasıyla hazırlanan İzmir deprem raporu dünyaca ünlü ‘Jeofizik ve Jeodeziye Katkılar’ adlı bilim dergisinde yayınlandı.

Raporda Aliağa’da büyük gerilim oluştuğuna dikkat çekilirken İzmir Fayı’nın da asılı bloku üzerinde 60 cm yer değiştirdiği belirtildi.

Bu önemli haberi de, makalelerini beğendiğimi kendisine anlattığım Sevgili Mustafa Yılmaz’ın değerli eşi ve meslektaşı Efsun Erbalabanr Yılmaz’ın Egeli Gazetesi’nden aldım.

İlave etmeden geçemeyeceğim adaşım Yaşar Aksoy da bu gazetemiz ve yöneticileri Mustafa Yılmaz ve Hürol Dağdelen için de güzel sözler etti.

Şimdi söz Efsun Erbalaban Yılmaz’da;

*- İZMİR İÇİN ÖNEMLİ

Dünyaca ünlü bilim dergisi Contributions to Geophysics and Geodesya’da (Jeofizik ve Jeodeziye Katkılar) Dergisi’nde İzmir için çok önemli bir bilimsel rapor yayınlandı.

Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM)     Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir’in de aralarında olduğu Konya ve Atatürk Üniversitesinden öğretim üyelerinin ortak çalışmasında çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı.

Dergide yayınlanan çalışmada, İzmir fayının asılı bloku üzerinde 60 cm yer değiştirdiği ve Aliağa’da önemli ölçüde enerji birikimi olduğu belirtildi.

*- FAYLARDA GERİLİM

‘30 Ekim 2020 Samos Adası depremlerinin ardından İzmir ve çevresinde meydana gelen sismik aktivitelerin etkileri’ isimli çalışmada, ‘Simülasyon çalışmaları, İzmir ve çevresindeki çeşitli faylarda önemli miktarda gerilim birikimi olduğunu ve şehir merkezinde yer alan İzmir fayının 6.9 büyüklüğünde bir deprem üretebileceğini göstermiştir” ifadeleri dikkat çekti.

*- BUCA ÇEVRESİNDE SİSMİSİTE OLDUKÇA AKTİF

Dünyaca ünlü dergide yer alan bilimsel çalışmada, “Değişim analizi çalışmalarında, YEN1, AYVL, BERG, ALIA, DEUG ve İZMİ istasyonlarındaki gerilme kaynaklı deformasyon değerlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. İzmir'in Buca ilçesindeki DEUG çevresindeki sismisitenin son yıllarda oldukça aktif olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, diğer istasyonların bulunduğu yerlerde deprem sayısında henüz bir artış olmamıştır. Bu durumda, sıkışmış enerjinin en muhtemel olarak Aliağa ve çevresinde bulunduğu düşünülmektedir. (Öztürk, 2014) tarafından yapılan çalışmada, Batı Anadolu bölgesindeki olası güçlü depremler için bir birleşik tahmin haritası hazırlanmıştır.

Bu çalışmaya göre, Aliağa'daki faylar da bu tahminin içindedir. (Bayrak ve Türker, 2016) tarafından yapılan çalışmalarda, Aliağa'nın ortalama b değeri 1.84 olarak bulunmuştur.

Bölgedeki (Pamukcu ve diğerleri, 2021) çalışmasında, 30 Ekim 2020'de İzmir'in 70 km uzağında Samos Adası kıyısında meydana gelen depremin ardından bölgedeki sismik tehlike karakteri hesaplanmıştır.

Bu değerlerin grafiklerinden, bölgedeki deprem riskinin devam ettiği belirtilmektedir.

Ayrıca, bölgedeki kabuk sertliğine paralel olan elastik kalınlık (Te) değeri yaklaşık 8 km olup, bu durumun bölgedeki jeodinamik aktivitenin jeolojik zaman ölçeğinde devam edeceğini göstermektedir (Pamukcu ve diğerleri, 2021).

Bu bulgular ve Tablo 2'deki sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, bölgedeki sismik aktivitenin 2020 Samos depreminden beri devam ettiği açıktır.”

*- ÜÇ ÜNİVERSİTENİN ORTAK ÇALIŞMASIYLA BELİRLENDİ

Sismik aktivitedeki artışın, Batı Anadolu'nun kuzeyindeki Çanakkale kıyılarından başlayarak, Lesbos Adası, Samos Adası, Kuşadası Körfezi ve Datça dahil olmak üzere dikkat çekici olduğunun belirtildiği açıklamada şu bilgiler verildi: 

“Bu bağlamda, 30 Ekim 2020 tarihinde meydana gelen Samos Adası depremi sonrasında mevcut deformasyonu belirlemek amacıyla İzmir ve çevresindeki altı sürekli GNSS istasyonunda ölçümler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından, Konya Teknik Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi'nin katkılarıyla, hem GNSS hem de sismolojik analizlere odaklanarak ortaklaşa yürütülmektedir.

30 Ekim 2020 (Mw= 6.6) Samos depremi ile, İzmir ve yakın çevresindeki aktif fayların gelecekte 7 büyüklüğüne kadar depremler üretebileceği anlaşıldı.

Bu depremler, İzmir kentsel yerleşim alanına yakın aktif faylar tarafından üretilmesi muhtemeldir. Simülasyon çalışmaları, İzmir ve çevresindeki çeşitli faylarda önemli miktarda gerilim birikimi olduğunu ve şehir merkezinde yer alan İzmir fayının 6.9 büyüklüğünde bir deprem üretebileceğini göstermiştir,

İzmir ve çevresi, tarihsel dönemlerde çok yıkıcı depremler yaşamıştır. İzmir ve Orhanlı-Tuzla Fay Zonu, bu alandaki en aktif faylar arasındadır.”

*- TUZLA FAYI 7.2’YE KADAR DEPREM ÜRETEBİLİR

Çalışmada imzası bulunan Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyelerinden DAUM Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, “Bir bölgede bir deprem olduğunda bir fayın kütle aşağı düşer. Biri üste çıkar. Samos depreminde bizim olduğumuz taraf Gümüldürden Menemen’e uzanan kütle aşağı düştü. Samos fayı kırıldı. Enerji başka faylara aktarılıyor. O fayları da stres ve gerilim için alıyor. Aliağa’da gerilim birikti. Bu gerilimle kırılma zamanı biraz daha yaklaşıyor. İzmir’de karada 17 fay var. Bir o kadar da denizde fay var. Doğanbey’den Menderes, Gaziemir, Menderes ve Karabağlar’a uzanan fayda 7.2’ye kadar bir deprem beklenebilir” dedi.

*- GÜNCEL DEĞİL

Dikkat bu haber de güncel değil.

Ama özellikle İzmirliler ve CHP’liler için önemli olduğunu düşünüyorum.

Meraklılar da öğrensinler, neler olduğunu;

CHP Lideri Özgür Özel, geçmiş tarihte bir cumartesi günü Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ve 28 ilçe belediye başkanı ile bir araya geldi.

Seçimlerin 1’inci yıldönümüne yaklaşırken yapılan bu başkanlar zirvesinde Özgür Özel, tüm başkanlara karnelerini dağıttı.

CHP Genel Merkezi tarafından İzmir Büyükşehir ve 28 ilçede yaptırılan anketin sonuçları tek tek özel zarf içerisinde başkanlara dağıtıldı.

Anket, ağırlıklı olarak ilçeler bazında yapıldı.

*- PERFORMANSLARI NASIL?

Ankette mevcut başkanın performansı, icraatları, yaptıkları, yapamadıkları, ilçe halkıyla olan diyaloğu, ne kadar sahada göründüğü, görünmediği ve vatandaşların beklentileri yer aldı.

Ayrıca ankette siyasi sorular da vardı.

“Bugün seçim olsa, aynı başkana ve CHP’ye oy verir misiniz, parti politikalarından memnun musunuz?” gibi sorulardan Özgür Özel’in liderlik performansına kadar değerlendirmeler soruldu ankette…

Hem ilçelerin hem Büyükşehir’in hizmet performansı ölçüldü.

Hem CHP Genel Merkezi hem de İzmir’in CHP’li başkanları için tam bir yol haritası niteliğinde olan ankette başkanlar, nerede başarılı, nerede başarısız, hangi konularda tepki aldıklarını öğrenmiş oldular.

Konuştuğumuz bir ilçe belediye başkanı, anketten çok memnundu.

Geçen bir yıldaki performansını tam anlamıyla öğrendiği gibi, kalan 4 yıldaki yol haritasını da anket sayesinde çizmiş.

Hatta, “ilçemde her yer şantiye gibi, ben daha düşük oranlar bekliyordum ama ilçe halkımız doğru işler yaptığımıza kanaat getirmiş ve destek vermiş” dedi.

Anket sonuçları zarfını heyecanla açıp yüzünde gülücükler açanlar kadar kızaranlar da olmuş!

O ilçe belediye başkanları kendilerini biliyor zaten.

Bir yıldır krizle yatıp kalkan, sorunlar yumağından ve şahsi kavgalarından kurtulamayan, hizmeti yok denecek kadar az olan bazı başkanların karnesi ve anket sonuçları, Genel Merkezin de yakın takibine alınmış.

Sıkıntılı ilçelerin düşük performans sergileyen başkanlarının yakın zamanda Genel Merkez’deki görüşme odasına çağrılacağı kesin…

Çünkü bu ilçelerde başkanın güvenoyu düştüğü gibi partinin de oyunu etkilemiş.

*- SARI KART GÖRENLER DE OLDU

Yerelden genele iktidara hazırlanan CHP’de halka hizmet yerine kendi dertlerinin peşine düşenlere açıkça ilk sarı kartını gösterdi Genel Başkan…

Sert bir dille fırça attıkları da oldu, övgüyle göklere çıkardıkları da…

En önemli uyarısı da “Geçmişle uğraşmaktan vazgeçin” oldu.

Bazı başkanların, görevi devraldıkları eski başkanlar hakkındaki konuşmaları ve davranışları hepimizin malumuydu.

Özellikle bütçe konusunda eski başkanları eleştiren ve hedef gösteren o başkanlar sert bir dille uyarıldı toplantıda. 

Üstelik tüm övgüler de eleştiri ve tepkiler de tüm başkanların gözü önünde yapıldı toplantıda…

Şimdi tüm başkanlar, yönetimiyle, ekipleriyle, yol arkadaşlarıyla anket analizine başlamış.

Artık hesap zamanı…

Kendini ve ekibini gözden geçirme zamanı…

‘Ben nerede yanlış yaptım, yapmışım deme zamanı…’

Umarım herkes bu anketlerden kendine ders çıkarır…

Umarım başarılı olanlar rehavete kapılmadan daha güzel işlere imza atar.

Umarım, hem ilçesinden hem de Genel Başkan Özel’den sarı kart görenler kısa sürede kendisine çeki düzen verir!

Çünkü 4 yıl sonra gelecek olan kırmızı karttır!