Şiirin Önemli Ustası; OKTAY RİFAT
Köşe Yazısı

Şiirin Önemli Ustası; OKTAY RİFAT

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
10 Jun 2025 4 dk okuma 199

"Kitabın yanında defter Defterin yanında bardak Bardağın yanında çocuk Çocuğun yanında kedi Ve uzakta yıldızlar yıldızlar"

Türk şiirinin "önemli" ustaları arasındadır Oktay Rifat.

O ustalığı, cesurcadır.

Şiirin bir alçakgönüllülük işi olduğunu bilenlerdendir.

Şiirleri; 

gündelik hayattan konular, tarihsel olaylardan ve mitolojiden beslenir.

Şiirlerinde değişime açıktır Oktay Rifat. Eserlerinde mizah öğelerine, argoya,  günlük konuşmalara, halk söyleyişlerine ve deyimlere de yer vermiştir.

****

Oktay Rifat, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın öğrencisidir. 

O, edebiyat tarihimize Melih Cevdet Anday ve Orhan Veli Kanık ile "Garip Akımı''nın kurucusu olarak geçmiştir. 

Garip akımının amacını bakın nasıl tarif eder Oktay Rifat ;

"Garip akımının özeti şudur: Garip akımı Türkçeye daha bir kıvraklık getirmek ve halkın beğenisini şiirde egemen kılmaktır. 

Yahut biz öyle anlıyorduk o zaman.”

****

Cemal Süreyâ da Oktay Rifat’ı iki tümcede tanımlar: 

“Beş duyunun şairidir Oktay Rifat...

Somut, dobra, düşünmeye elverişli, çağrışım ağı onarılmış ve yaşama sevinciyle etekleri zil çalan bir dil.”

Metin Celal;

"Oktay Rifat hiçbir zaman ‘ben oldum’ demeden, sürekli arayan, bulduğuyla yetinmeyip daha ötesini isteyen bir şair. Rahatlıkla üç-dört şaire yetecek kadar şiir, şiir anlayışı, eğilimi bir arada. Üstelik ilk şiire başladığı günden beri, yirmili yaşlarından beri, her yaptığını bilerek, üzerinde düşünerek yapmış biri. İzah edemeyeceği, hesabını veremeyeceği tek bir dizesi yok! Ustalığının doruğunda bile yenilik peşinde. (...) Belki de bu niteliği nedeniyle hep genç, hep delikanlı, hep heyecan uyandırıcı.” (Şiir Ustalardan Öğrenilir, Everest Yay. 2006)

Doğan Hızlan, Rifat'ın;

"Ozan olduğu kadar iyi bir ressam, mahir bir marangoz, tutkulu bir deniz insanı, fedakâr bir aile reisliğini" dillendirir yazılarında ...

****

Aile çevresi de sanatçıdır.

Babası; Trabzon valisi şair ve dilbilimci Samih Bey'dir.

Annesi; askerlik görevinden sonra yazar ve eğitimci olan Hasan Enver Paşa'nın kızı Münevver Hanım'dır.

Büyük dedesi; Bestekar Macar Hurşid Bey'dir.

Dedesi; Şair Hasan Rifat Bey'dir.

Amcası; Udi Bestekar Ali Rifat Bey'dir.

Teyzesi; Ressam Celile Hanım'dır.

Kuzeni de; "Dünya Şairimiz" Nâzım Hikmet'tir!

Nâzım, Budapeşte Radyosu'nda şiirlerini okumuştur Rifat'ın...

****

37 yıl önce  İstanbul’da hayatını kaybetti

Oktay Rıfat.

“Yaşayıp Ölmek ve Avarelik Üstüne Şiirler” adlı kitabında şu dizeleri yazmıştı :

“bu dünya böyle işte

bir gidiş, bir geliş

herkes de gidiyor birbiri ardınca

sevdiklerimiz

okuduklarımız

duyduklarımız

gök bulutlu gönül bulutlu

apostol bu ne biçim iş?”

Anısına, bıraktığı izlere saygıyla. 

ŞİİR KİTAPLARI

* Garip

* Yaşayıp Ölmek, Aşk ve Avarelik Üstüne Şiirler (1945)

* Güzelleme (1945)

* Aşağı Yukarı (1952)

* Karga ile Tilki (1954)

* Perçemli Sokak (1956)

* Âşk Merdiveni (1958)

* İkilik (1963)

* Çobanıl Şiirler (1976)

ROMANLARI

* Bir Kadının Penceresinden (1976)

* Danaburnu (1980)

* Bay Lear (1982)

TİYATRO OYUNLARI

* Birtakım İnsanlar (1961)

* Kadınlar Arasında (1948)

* Atlarla Filler (1988)

* Çil Horoz (1988)

* Yağmur Sıkıntısı (1988)

ÖDÜLLERİ

* Yeditepe Şiir Armağanı (1954 )

* Türk Dil Kurumu Şiir Armağanı (1970 )

* Ankara Sanatseverler Derneği Yılın Oyunu Ödülü ve TRT Sanat Ödülleri * Yarışması Başarı Ödülü (1970)

* Sedat Simavi Vakfı Ödülü (1980)

* Madaralı Roman Ödülü (1980)

* Necatigil Şiir Ödülü (1984)

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU'ın Diğer Yazıları

Duruşuna, kalemine saygı ile BEKİR ABİ

Bu ülkenin en büyük köşe yazarlarındandı. Doğru söylediği yazdığı için dokuz köyden kovuldu. Doğruları söylemekten, yazmaktan asla vazgeçmedi. Hiç yalan yazmadı! Kalemini ne sattı, ne de kiraladı. Tiyatro Yazarı ve Yönetmeni Haluk Işık Dostum'a "Bekir Coşkun ve bir cümle" dedim, yanıtı; "Bekir Coşkun olmak zordu, o yazısıyla yüreğiyle bunu hepimizden bir parçaya dönüştürdü." oldu. Ne doğruydu...

18 Oct 2026 208

LEVENT KIRCA'SIZ 11 YIL...

Yaşamın hüzünlü, en acıklı anlarında bile bizi güldürmeyi, tebessüm ettirmeyi başarabilirdi Levent Kırca. 41 yıllık tiyatro yaşamında "bol kepçe kahkahanın"... Politik mizahın... Makyajın... Taklidin ustasıydı

13 Oct 2026 178

Sinemamız "ALTIN ÇOCUK"suz;

Hem oyun gücüyle, hem sesiyle bir döneme imzasını atmış sinema efsanesiydir Göksel Arsoy. Yeşilçam’ın yaşayan çınarlarındandı. Sinemaya başladığında -yıl 1957'ydi- ünlü romancı ve sanatçıların kitaplarının baş karakterlerini o canlandırırdı...

06 Oct 2026 205

Müziğimizin Nâzım’ı; İşte RUHİ SU

"Onun yüreğinde çok sevdiği halkı vardı, sevda vardı, direnç vardı… Eserlerinde; Anadolu’nun çok kültürlülüğü vardı. Bu coğrafyanın hoşgörüsü, geçmişi ve destanları vardı..."

20 Sep 2026 241

TARIK AKAN'SIZ 10 YIL...

Para ve ün için değil insanlık, Cumhuriyet değerleri eğitim, kültür, sanat için harcanan inatçı hayattır Tarık Akan. Bu kalpler seni unutur mu "yüreği de yakışıklı"!.. 📌Onu; salt -sinema sanatçısı- olarak görmek doğru değildir!.. Yapımcı, yazar, eğitim gönüllüsü, Nâzım sevdalısı, asla baş eğmez bir Mustafa Kemâl devrimcisidir de!

17 Sep 2026 224

Yorumlar (0)

Yorumlar yükleniyor...