Müziğimizin Nâzım’ı; İşte RUHİ SU
Köşe Yazısı

Müziğimizin Nâzım’ı; İşte RUHİ SU

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
20 Sep 2026 5 dk okuma 213

"Onun yüreğinde çok sevdiği halkı vardı, sevda vardı, direnç vardı… Eserlerinde; Anadolu’nun çok kültürlülüğü vardı. Bu coğrafyanın hoşgörüsü, geçmişi ve destanları vardı..."

Ruhi Su, yurtsever bir devrimciydi. Baskıyı,sömürüyü, yoksulluğu, kavgayı, canı kadar sevdiği ülkesinien içten güzel türkülerde o dillendirdi; sazıyla sözüyle.📌Bir gün kendisine, ''Devrimci müzik nedir?” diye sorulduğunda şu yanıtıverir büyük usta: “Halkın özlemleridir. Ekmekten aşka kadar halk neyin özlemini çekiyorsa odur.”Müziğimizin Nâzım’ı;İşte RUHİ SU‘Bir çiy tanesinin Yalımından geldiler, Ruhi ve Ruhiler. Zindanların Ruhi'si, Meydanların Ruhi'si Sımsıcak gülümsediler Günlerin savrulan Köpüğünden geldiler Ruhi ve Ruhi'ler. Türkülerin Ruhi'si, Sevdaların Ruhi'si Biribirine el verdiler. (Metin Altıok)****"Ne mutlu ki bize insan olmuşuz.İnsan sevgisini gerçek bilmişiz.İnsanın dalında açıp gülmüşüz. Muhabbet insana, insan olana."(Ruhi Su)****"Drama Köprüsü Bre Hasan Gecemi GeçtinEcel Şerbetini Bre Hasan Ölmeden İçtinAnadan Babadan Bre Hasan Nasıl Vazgeçtin HasanAt Martini Debreli Hasan Dağlar İnlesinDrama Mahpusunda Bre Hasan Namın YürüsünDrama Köprüsü Bre Hasan Dardır GeçilmezSoğuktur Suları Bre Hasan Bir Tas İçilmezAnadan Geçilir Bre Hasan Yardan Geçilmez.."Bu Rumeli türküsü, en çok onun ağzına yakışırdı....O basbariton sesiyle -deyim yerindeyse-kulağımızın pasını silendi Ruhi Su!..***Öksüzdü; kendi ifadesi ile; "1.Dünya Savaşı'nın ortada bıraktıklarındandı."Küçük yaşta keman çalmayı yuttu adeta.Müzik Öğretmen Okulu ve Ankara Devlet Konservatuarı Opera Bölümü'nü bitirdi.Konservatuara alınış öyküsünü; rahmetli Şadan Gökovalı Hocam şöyle aktarırdı:"Ahmet Kutsi Tecer ve Sabahattin Ali, Sivas yakından geçerken arabaları bozulmuş. O arada, bir saz/türkü duyulmuş: 'Ayın şavkı vurur sazın üstüne / Söz söyleyen yoktur sözüm üstüne / gel ey hilal kaşlım dizim üstüne / ay bir yandan sen bir yandan sar beni!' Çalıp çığıran; Ruhi Su'dur! Tecer onu Konservatuara alır."Yıllar sonraaynı okulda görev yaptı Su, sonra siyasi nedenlerle ayrıldı.En çok halk türkülerimize ilgi duydu, hep türkü çığırdı.Müzik otoritelerine göre; Ruhi Su, "Nâzım Hikmet´in yazın dalında tuttuğu yerin, müzik alanındaki seçkin temsilcisiydi."O, müziğin ulaştığı çağdaşlığı derinliğine bilen, türkülerin gizine varmış, toplumcu-gerçekçi sanatın temsilcisiydi.Ruhi Su, türkülerini söylediği halkından hiç bir zaman kopmamıştır. Her defasında halkın dili, sesi, kulağı olmuştur.Onların özlemlerin türkülerinde dile getirmiştir...***Ruhi Su...Baskıyı, sömürüyü, yoksulluğu, kavgayı...Çok sevdiği Türkiye'yi...Anadolu'yu...En güzel türkülerde dillendirirdi.Bir söyleşidendir şu sözleri:"Nâzım Hikmet neyi seviyorsa, onu anlatıyor değil mi? Onun dünyaya bir bakış açısı var. O açıdan, ağaca da bakıyor, insana da. Ortak olan şey söz güzelliği, fikir güzelliği, şiir gücü..."***İnandığı doğrultudan zerre kadar ödün vermeden mücadele etti.12 Eylül darbecileri ve onun yancıları, yakalandığı hastalıktan kurtulabilmesi için Avrupa´ya tedaviye gitmesi gerekirken, Usta'ya pasaport vermediler...Bir anlamda "zamansız" ölümünü hazırladılar.Nâzım Baba'nın "onlar türkülerimizden korkuyorlar" dizesine uyumlu olarak(!)20 Eylül 1985'te cenazesinde "Ruhi Su'lar Ölmez" diye slogan atan 160 kişi gözaltına alındı...Yani; öldükten sonra bile onu rahat bırakmadılar...***Aziz Nesin, Ruhi Su´nun mezarı başında yaptığı konuşmada; "Sesi güzel, işi güzel, kendi güzel, içi güzel bir insanı yitirdik.Kendisinden geriye dünyamızda durmadan su gibi akacak güzellikler kaldı.Şeyh Galip´in Nefi için söylediği (Eyvah ki, bir çorak vadide akıp gitmişsin) dizesindeki gibi, Ruhi Su da çorak yönetimlerin çölünde akıp gitti. Ama gönüllerimizde yerini alarak!" demiştir...İngiliz yazar ve sanat eleştirmeni John Berger de İstanbul'da bir gece Ruhi Su'yla tanışmış ve türkülerini dinleyince şöyle demişti:"Zamanın derisini geren bir ses dolduruyor yerle göğü..."****Ruhi Su, yurtsever bir devrimciydi.Baskıyı,sömürüyü, yoksulluğu, kavgayı, çok sevdiği Türkiye'yi, Anadolu'yuen güzel türkülerde o dillendirdi; sazıyla sözüyle.Ruhi Su'lar ölmez!..Türküleriyle yaşayacak, türkülerimizde yaşayacak!..Onun için ne yazılsa azdır!..****İşte Ruhi Su'nun NÂZIM'a ağıtı;Karalı bir haber düşmüş geliyor, düşmüş geliyorBakır antenlere kardeş aman anam, aman aman gümüş tellereNe bir ezan sesi ne çan çalıyor, ne çan çalıyorSabahın seheri kardeş, aman anam, aman aman çıkmış yollaraSabahın seheri Nâzım Kardeş aman anam, aman aman çıkmış yollaraHer hali aklımda, aklımdan gitmez, aklımdan gitmezSol yanım unutsa kardeş aman anam, aman aman sağım unutmazBöylesi bir cana ölüm kar etmez, ölüm kar etmezSürer tazelenir kardeş, aman anam, aman aman gelir dallaraSürer tazelenir Nâzım Kardeş, aman anam, aman aman gelir dallaraDedim ki "bozkırda bir sarı ota, bir sarı ota"Ateşin sönmeye kardeş, aman anam, aman aman dumanın tüteOla ki bir sabah bir horoz öte, bir horoz öteBu bizim türkümüz kardeş, aman anam, aman aman düşer dillereBu bizim türkümüz Nâzım Kardeş, aman anam, aman aman düşer dillere#RuhiSu#20Eylül1985

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU'ın Diğer Yazıları

LEVENT KIRCA'SIZ 11 YIL...

Yaşamın hüzünlü, en acıklı anlarında bile bizi güldürmeyi, tebessüm ettirmeyi başarabilirdi Levent Kırca. 41 yıllık tiyatro yaşamında "bol kepçe kahkahanın"... Politik mizahın... Makyajın... Taklidin ustasıydı

13 Oct 2026 119

Sinemamız "ALTIN ÇOCUK"suz;

Hem oyun gücüyle, hem sesiyle bir döneme imzasını atmış sinema efsanesiydir Göksel Arsoy. Yeşilçam’ın yaşayan çınarlarındandı. Sinemaya başladığında -yıl 1957'ydi- ünlü romancı ve sanatçıların kitaplarının baş karakterlerini o canlandırırdı...

06 Oct 2026 187

TARIK AKAN'SIZ 10 YIL...

Para ve ün için değil insanlık, Cumhuriyet değerleri eğitim, kültür, sanat için harcanan inatçı hayattır Tarık Akan. Bu kalpler seni unutur mu "yüreği de yakışıklı"!.. 📌Onu; salt -sinema sanatçısı- olarak görmek doğru değildir!.. Yapımcı, yazar, eğitim gönüllüsü, Nâzım sevdalısı, asla baş eğmez bir Mustafa Kemâl devrimcisidir de!

17 Sep 2026 210

Bir 12 Eylül Öyküsü... Edebiyatın Çınarı RIFAT ILGAZ KASTAMONU MEZBAHASINDA!

Rıfat Ilgaz... 40'ların" Fedailer Mangası"nın çileli şair yazarı... 1940'lardan itibaren başlamıştı onun gözaltına alınma, fişlenme, işkence, tutuklanma, yargılanma, hapislikleri ve sürgünleri. 70 yaşında 12 Eylül cuntacılarınca Cide'de gözaltına alındı, başından neler geçti neler Rıfat Hoca'nın...

12 Sep 2026 220

"Kahkahaların En Güzel Abisi" FERHAN ŞENSOY

Ölür Mü Azrail? "Her gün 'Ulan bugün ne olacak' diye kalkıyoruz. 'Bu kadar da olmaz ki canım!' deyip yatıyoruz." (Ferhan Şensoy)

31 Aug 2026 346

Yorumlar (0)

Yorumlar yükleniyor...