KAVGANIN ŞAİRİ; HASAN HÜSEYİN  KORKMAZGİL
Köşe Yazısı

KAVGANIN ŞAİRİ; HASAN HÜSEYİN KORKMAZGİL

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
27 Feb 2025 6 dk okuma 238

"ekmeği bol eyledik / acıyı bal eyledik / sıratı yol eyledik / geldik bugüne / ekilir ekin geliriz / ezilir un geliriz / bir gider bin geliriz / beni vurmak kurtuluş mu / kör olasın demiyorum / kör olmada gör beni"

"Hasan Hüseyin; derin duyarlılığı, gür sesi, geniş soluğu, renkli hayali, işlek Türkçesiyle diyalektik bir görüş ve insancıl bir bakışa yaşlanan hayat ve özgürlük tutkusu, devrim ve bağımsızlık özlemiyle kaynaşan bir şairdir."

Sivas Katliamı'nda yitirdiğimiz edebiyat eleştirmeni Asım Bezirci'nin Hasan Hüseyin hakkındaki yargısıdır bu. 

Yazının girisindeki

dizeler, şiir kitabının da ismini taşıyan "Acıyı Bal Eyledik"tendir.

(1973'tür ilk baskısı.

Bilgi Basımevi-Ankara. Kitap, Okan Yüksel  Ustam'ın bana armağanıdır.)

****

Şair ve Yazar Ahmet Özer yakın dostunu Gülseren Merve Yiğit ile yaptığı röportajda şöyle anlatır;

"Şair Hasan Hüseyin, Türk şiirinin kilometre taşıdır diyebilirim.

Onun şiiri, ülkemizin binlerce yıllık kültür-sanat birikiminin duyarlı bir yürekte köpüklü bir çağlayana dönüşerek ak kâğıtlara dökülmesinin serüvenidir(...)

Hasan Hüseyin 50’li yılların sonlarına değin geliştirdiği gür sesini, 1961 Anayasasıyla getirilen göreceli özgürlük ortamında kitaplara dönüştürdü. Bir Türkçe öğretmeni olarak ona sadece altı ay öğretmenlik yaptırdılar. Ondan sonraki yaşamı hapisler ve sakıncalı olmanın yoksunluğuyla geçti. Şiirimizin bir damarı daha kurutulmak istenmişti. Ondan önce kuşkusuz 40 Kuşağının büyük mirası vardı yazınımızda. Antiemperyalist ve antifaşist tavrın edebiyata yansıyan boyutuydu önümüzdeki(...)Hasan Hüseyin’in kitaplarının kimileri bir büyük destandır.

'Kavel', 'Temmuz Bildirisi', 'Kızılırmak', 'Kızılkuğu', 'Ağlasun Ayşafağı', 'Oğlak', 'Haziran'da Ölmek Zor' ve 'Acılara Tutunmak'

bir şiirin, bir nehre nasıl dönüştüğünü gösterir(...)

Birçok şiiri bestelendi, üzerine doktora çalışması yapıldı, onca yazı yazıldı, kitapları üst üste basıldı.

Hasan Hüseyin yapıtlarıyla şiirimize yön vermeyi sürdürüyor."

****

"Haziranda Ölmek Zor''dan dizeler;

(...)

yıllar var ki ter içinde

     taşıdım ben bu yükü

bıraktım acının alkışlarına

3 haziran '63'ü

bir kırmızı gül dalı 

şimdi uzakta

bir kırmızı gül dalı

iğilmiş üzerine

yatıyor oralarda

bir eski gömütlükte

yatıyor usta

bir kırmızı gül dalı

iğilmiş üzerine

okşar yanan alnını

bir kırmızı gül dalı 

nâzım ustanın

gece leylâk

     ve tomurcuk kokuyor

bir basın işçisiyim

elim yüzüm üstümbaşım gazete

geçsem de gölgesinden tankların tomsonların

            şuramda bir çalıkuşu ötüyor

uy anam anam

haziranda ölmek zor!

****

Hasan Hüseyin, toplumcu şairimizdir. Şiiri halktan beslenir. Dil zenginidir.

Destansı anlatım hakimdir şiirine.

Barış yazmıştır, özgürlük yazmıştır, emeği yazmıştır.

O genelde kırsala, toprağa, geleneğe bağlı bir damardan yanadır dizelerinde;

"Sen aşk şiiri yazamazsın Hasan Hüseyin/Çünkü aşk her şeyden önce gelir sende/Oysa şiir önünde gitmelidir her şeyin...

Sen aşk şiiri yazamazsın Hasan Hüseyin / Çünkü aşk / Kavganın içindedir / Çünkü sen / İçindesin kavganın..."

****

Şiirini bakın nasıl tarif eder Hasan Hüseyin?;

“Yıllardır yazar, çizer, söylerim:

Bilineni bilinmeze, görüneni görünmeze, duyulanı duyulmaza, kısacası, somutu soyuta itme değildir şiir’in işi. Tam tersi: Bilinmezi bilinir, görünmezi görünür, duyulmazı duyulur, duyumsanmazı duyumsanır, algılanmazı algılanabilir yapmaktadır."

Eşi Azime Hanım'ındır bu ifadeler de;

“Hasan Hüseyin gerçek bir emekçi halk çocuğudur.

Ve sınıfının bilincine, kitaplardan değil, bu sınıfın alınyazısını yaşayarak varmış bir kimsedir(...)

Her bir şiirin gün ışığına çıkarılışı, koskoca bir kavgaydı, sancıydı, coşkuydu, ölümdü. Kendinle boğuşmanın her bitiminde, bir başka yaratışın arayışlarına yönelir, yeni bir özgürlüğe doğru koşardın. Acıların yükünü kendine göre taşırdın…

Tepeden tırnağa arı bir ozandın sen..."

Türk Edebiyatının önemli şairlerinden biri olan öğretmen kökenli Hasan Hüseyin’in Sivas- Gürün'de doğup büyüdüğü ev, 'Şairler Evi' yapılmıştır.

****

Gözaltı. Kelepçe. Nezaret. İşkence. Davalar. Cezaevi. Yıllarca "Sakıncalı" muamelesi görmeler... Sürgün...

Ve 57 yıllık ömürde birbirinden muhteşem şiirlere imzalar...

"Ruhi Su, nasıl sesine Anadolu’yu yüklemişse Hasan Hüseyin de sözüne-şiirine Anadolu’yu yüklemiş ve kavga geleneğini sürdürmüştür!''

Türk şiirinin sembol isimlerinden Hasan Hüseyin aramızdan ayrılışının 41. yıl önce aramızdan ayrıldı. Şiir Atlasımız'a bıraktığı izlere saygıyla...

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU'ın Diğer Yazıları

Duruşuna, kalemine saygı ile BEKİR ABİ

Bu ülkenin en büyük köşe yazarlarındandı. Doğru söylediği yazdığı için dokuz köyden kovuldu. Doğruları söylemekten, yazmaktan asla vazgeçmedi. Hiç yalan yazmadı! Kalemini ne sattı, ne de kiraladı. Tiyatro Yazarı ve Yönetmeni Haluk Işık Dostum'a "Bekir Coşkun ve bir cümle" dedim, yanıtı; "Bekir Coşkun olmak zordu, o yazısıyla yüreğiyle bunu hepimizden bir parçaya dönüştürdü." oldu. Ne doğruydu...

18 Oct 2026 208

LEVENT KIRCA'SIZ 11 YIL...

Yaşamın hüzünlü, en acıklı anlarında bile bizi güldürmeyi, tebessüm ettirmeyi başarabilirdi Levent Kırca. 41 yıllık tiyatro yaşamında "bol kepçe kahkahanın"... Politik mizahın... Makyajın... Taklidin ustasıydı

13 Oct 2026 178

Sinemamız "ALTIN ÇOCUK"suz;

Hem oyun gücüyle, hem sesiyle bir döneme imzasını atmış sinema efsanesiydir Göksel Arsoy. Yeşilçam’ın yaşayan çınarlarındandı. Sinemaya başladığında -yıl 1957'ydi- ünlü romancı ve sanatçıların kitaplarının baş karakterlerini o canlandırırdı...

06 Oct 2026 205

Müziğimizin Nâzım’ı; İşte RUHİ SU

"Onun yüreğinde çok sevdiği halkı vardı, sevda vardı, direnç vardı… Eserlerinde; Anadolu’nun çok kültürlülüğü vardı. Bu coğrafyanın hoşgörüsü, geçmişi ve destanları vardı..."

20 Sep 2026 241

TARIK AKAN'SIZ 10 YIL...

Para ve ün için değil insanlık, Cumhuriyet değerleri eğitim, kültür, sanat için harcanan inatçı hayattır Tarık Akan. Bu kalpler seni unutur mu "yüreği de yakışıklı"!.. 📌Onu; salt -sinema sanatçısı- olarak görmek doğru değildir!.. Yapımcı, yazar, eğitim gönüllüsü, Nâzım sevdalısı, asla baş eğmez bir Mustafa Kemâl devrimcisidir de!

17 Sep 2026 225

Yorumlar (0)

Yorumlar yükleniyor...