"DÜNYA ŞAİRİMİZ" NÂZIM HİKMET, 13 YIL HAPİSLİKTEN ÇIKINCA İLK NE YAPTI?
Köşe Yazısı

"DÜNYA ŞAİRİMİZ" NÂZIM HİKMET, 13 YIL HAPİSLİKTEN ÇIKINCA İLK NE YAPTI?

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
16 Jan 2025 4 dk okuma 265

Nâzım Hikmet, Üsküdar Paşakapısı cezaevinde açlık grevindedir. Ressam Annesi Celile Hanım -gözlerinden rahatsızdır- tek başına bir elinde bastonu bir elinde pankartla imza toplamaktadır. (Pankartta; 'Haksız yere mahkum edilen oğlum Nazım Hikmet açlık grevindedir. Ben de ölmek istiyorum. Gece gündüz oruçluyum. Bizi kurtarmak isteyenler bu deftere adreslerini yazarak imzalasın' yazmaktadır) Amacı, oğlunu vazgeçirmektir. Üç şair Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet de Ankara'da 3 günlük açlık g

****

İster "Kadim Dostu",

ister "Yol Arkadaşı "

"Vâ-Nû" diye bilinen Gazeteci Yazar Vâlâ Nûreddin anlatıyor;

"Üsküdar'daydık.

Sokak fenerleri yanmıyordu.

Gece zifiri karanlıktı. Denize doğru yokuştan iniyorduk.

Nâzım ve müstekbel eşi Münevver arkadan geliyordu.

Hiç konusmuyorduk. Sessiz adımlarla yürüyorduk. 

Gravürlerdeki Kız Kulesi'nin durumuna göre Osmanlılar'ın Anadolu da kullandıkları başlıca iskele buralardaymış. 

O noktaya varınca kara ile denizin buluştuğu kıyıya çakıllar üzerine tomrukların arasına çöktük. 

Nâzım Hikmet amacına ulaşacaktı.

Birden eğildi, eline denize daldırdı ve rahatladı. 

Sonra sırt üstü yere uzandı.

Yıldızlara baktı.

Denizin çırpıntısını dinledi. 

Hapishanelerden hastanelere, hastanelerden hapishanelere dolaştığı sırada hep sorardık:

-Hürriyetine kavuşunca en fazla istediğin nelerdir?

El birliğiyle sana hazırlayalım.

Elini denize sokmak, tavansız bir yerde geceleyin yatıp göğü seyretmek ve dalgaları dinlemekmiş en çok istediği...

****

Bir ay Vâ-Nû'nun Salacak'tâki evinde misafirdir Nâzım.

Arkadaşından sakladığı şiirlerini ister.

Onları yazı masasınin üzerine yayar. 

Büyük merakla okumaya başlar.

Ertesi gün kalkar yine şiirlerini okuyarak güne başlar. 

Ve Vâlâ'ya; "Hepsini ben yazmışım demek, hayrettir" der, güler. 

Çalışma çabası içindedir. 

Bütün amacı, "Memleketimden İnsan Manzaraları''nın son kısmını bitirmektir. 

****

Bir gün Vâ-Nû ile Üsküdar Çarşı'da çok heyecanlandığı bir olay yaşar Nâzım Baba.

Uncular denen yerden geçerken ansızın işçi tulumuyla sarı saçlı bir genç yolun ortasına fırlar, karşı dükkanda demir döven arkadaşına yüksek sesle Nâzım'in iki dizesini okur;

"Güzel günler göreceğiz çocuklar,

Güneşli günler göreceğiz."

Sonra tekrar dükkanına girer.

Nâzım'ı tanıması mümkün değildir.

Hatta Vâ-Nû ve Nâzım dükkanın önünde dururlar, bir süre izledikleri genç oralı bile olmamıştır.

Vâ-Nû'ya göre "genç kafasının içindeki dünyada yaşıyordu."

****

O, İstanbul'da Gülhane Parkında bir ceviz ağacı...

O, tepeden tırnağa isyan, tepeden tırnağa insan...

O aşkı, sevdayı, kederi, hasreti bir kuyumcu titizliğinde dizelere döşeyen şair...

O bir katıksız Türkiye sevdalısı yurtsever...

O, vatan haini vatan şairi!

O, yıllarca sürgünlerde

"Memleketim, memleketim

Ne kasketim kaldı senin ora işi

Ne yollarını taşımış ayakkabım

Son mintanım da sırtımda paralandı çoktan

Şile bezindendi

Sen şimdi yalnız saçımın akında

İnfarktında yüreğimin

Alnımın çizgilerindesin memleketim

Memleketim, memleketim..."

diye sayıklayan ozanımız.

O, "Bir ağaç gibi tek ve hür,

Ve bir orman gibi kardeşcesine" bu ülkede yaşamasına izin verilmeyen, zindanlarda çürütülen...

O, Mustafa Kemal Atatürk'ten sonra Dünya'da en çok tanınan ikinci Türk...

O, Kurtuluş Savaşı'nı  "destanlaştıran" tek şair.

Gülten Akın'ınbdizelerindeki;

"Ülkende şiirlerin dolanıyor,

Kavgan içten içe sürüp dayanıyor,

Uzak mezarında bir kırmızı karanfil,

Ne denli tutsam kendimi

Usul usul bir yerlerim kanıyor,

Sonsuz gurbetçim, koca şairim"

****

Bugün Nâzım Hikmet 

123 yaşında.

"Yapraklara dallara, yeşillere allara,

Nice nice yıllara

Nazım Baba,

Nice nice yıllara..."

(Yararlanılan kaynaklar:

Bu Dünyadan Nâzım Geçti -Vâlâ Nûreddin-Kırmızı Kedi, Tepeden Tırnağa İsyan Nazım Hikmet -E.Aysever Doğan Kitap)

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU'ın Diğer Yazıları

Duruşuna, kalemine saygı ile BEKİR ABİ

Bu ülkenin en büyük köşe yazarlarındandı. Doğru söylediği yazdığı için dokuz köyden kovuldu. Doğruları söylemekten, yazmaktan asla vazgeçmedi. Hiç yalan yazmadı! Kalemini ne sattı, ne de kiraladı. Tiyatro Yazarı ve Yönetmeni Haluk Işık Dostum'a "Bekir Coşkun ve bir cümle" dedim, yanıtı; "Bekir Coşkun olmak zordu, o yazısıyla yüreğiyle bunu hepimizden bir parçaya dönüştürdü." oldu. Ne doğruydu...

18 Oct 2026 210

LEVENT KIRCA'SIZ 11 YIL...

Yaşamın hüzünlü, en acıklı anlarında bile bizi güldürmeyi, tebessüm ettirmeyi başarabilirdi Levent Kırca. 41 yıllık tiyatro yaşamında "bol kepçe kahkahanın"... Politik mizahın... Makyajın... Taklidin ustasıydı

13 Oct 2026 178

Sinemamız "ALTIN ÇOCUK"suz;

Hem oyun gücüyle, hem sesiyle bir döneme imzasını atmış sinema efsanesiydir Göksel Arsoy. Yeşilçam’ın yaşayan çınarlarındandı. Sinemaya başladığında -yıl 1957'ydi- ünlü romancı ve sanatçıların kitaplarının baş karakterlerini o canlandırırdı...

06 Oct 2026 205

Müziğimizin Nâzım’ı; İşte RUHİ SU

"Onun yüreğinde çok sevdiği halkı vardı, sevda vardı, direnç vardı… Eserlerinde; Anadolu’nun çok kültürlülüğü vardı. Bu coğrafyanın hoşgörüsü, geçmişi ve destanları vardı..."

20 Sep 2026 243

TARIK AKAN'SIZ 10 YIL...

Para ve ün için değil insanlık, Cumhuriyet değerleri eğitim, kültür, sanat için harcanan inatçı hayattır Tarık Akan. Bu kalpler seni unutur mu "yüreği de yakışıklı"!.. 📌Onu; salt -sinema sanatçısı- olarak görmek doğru değildir!.. Yapımcı, yazar, eğitim gönüllüsü, Nâzım sevdalısı, asla baş eğmez bir Mustafa Kemâl devrimcisidir de!

17 Sep 2026 225

Yorumlar (0)

Yorumlar yükleniyor...