"ÇEK LOKOMOTİFİ" ZATOPEK
Köşe Yazısı

"ÇEK LOKOMOTİFİ" ZATOPEK

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU
22 Nov 2024 2 dk okuma 140

"Uçar gibi görünen koşucular vardır, dans eder gibi, geçit yapar gibi koşanlar… Emil Zatopek ise derinlere dalıyor, kendi kendini oyuyor gibi, transa geçmiş gibi ya da bir kazmacı gibi. Emil akademik klişelerden ve her türlü zarafet kaygısından uzakta, ağır biçimde, çırpıntılı, kasıntılı, sarsıntılı biçimde ilerliyor." 1948-1952 arasında 5 bin ve 10 binde girdiği 72 yarışı kazanmış, Dünya rekorları kırmış Emil Zatopek'i; Fransız yazar Jean Echenoz "Koşmak kitabında böyle anlatır...

Emil Zatopek...

Ona "Çek Lokomotifi" de derlerdi.

Bugün "Çekya" diye anılan ülkesinin 1948-1952 yıllarında en göz önünde kişisiydi.

Londra'dan sonra 1952 Helsinki olimpiyatlarında da beş bin metre, on bin metre ve maratonun her birinde altın madalya alıp bir de her birinde rekor kırmıştır Zatopek.

Olimpiyat Oyunları tarihinde, oyunlardan birinde en uzun üç yarış disiplininde altın madalya kazanan tek atlettir.

Muhteşem bir performanstır bu atletizmde... 

20. yüzyılın "en iyi koşucusu" olarak kabul edilir Zatopek...

****

Yaklaşık on beş yılın sonunda 1958’de 36 yaşındayken atletizmi bırakır.

Sovyet işgalini protesto edenlerin yanındadır Zatopek.

1968’de Sovyet tankları şehre girdiğinde de halka direniş için önderlik edip sokakta konuşmalar yapar.

"Prag Baharı"nda

bedeli ağır olur; ona "general" rütbesi verenler

Ülkenin kuzeybatısında Alman sınırı yakınındaki Jachymov uranyum madenlerine işçi olarak gönderir!

46 yaşındaki efsane, artık bir maden işçisidir.

Altı yıl sonra da Prag’ta temizlik işçisi yapılır.

El arabası ve süpürgesiyle kent sokaklarını temizlerken, halk hemen tanır efsane atleti, her gördüğünde de alkışa boğar.

O efsane; yokluktan gelmiş, çok çalışmış, ülkesini pistlerde başarıyla temsil etmiş bir rekortmen, işgale de direnendir ne de olsa...

****

Hayatının geri kalanını kendisi gibi sporcu olan eşi Dana ile Prag’da geçirir.

Emil Zatopek, tarihin gelmiş geçmiş en büyük atleti unvanıyla 24 yıl önce aramızdan ayrılır.

Bir olimpiyat kahramanı olarak Lozan’daki IOC merkezine heykeli dikilir.

2021'de hayatı sinema filmi yapılır.

Bilge sözüdür;

"Spor tarihi, büyük sporcuların biyografileridir."

#zatopek #çeklokomotifi

#22kasım2000 #prag

ATİLLA KÖPRÜLÜOĞLU'ın Diğer Yazıları

Duruşuna, kalemine saygı ile BEKİR ABİ

Bu ülkenin en büyük köşe yazarlarındandı. Doğru söylediği yazdığı için dokuz köyden kovuldu. Doğruları söylemekten, yazmaktan asla vazgeçmedi. Hiç yalan yazmadı! Kalemini ne sattı, ne de kiraladı. Tiyatro Yazarı ve Yönetmeni Haluk Işık Dostum'a "Bekir Coşkun ve bir cümle" dedim, yanıtı; "Bekir Coşkun olmak zordu, o yazısıyla yüreğiyle bunu hepimizden bir parçaya dönüştürdü." oldu. Ne doğruydu...

18 Oct 2026 208

LEVENT KIRCA'SIZ 11 YIL...

Yaşamın hüzünlü, en acıklı anlarında bile bizi güldürmeyi, tebessüm ettirmeyi başarabilirdi Levent Kırca. 41 yıllık tiyatro yaşamında "bol kepçe kahkahanın"... Politik mizahın... Makyajın... Taklidin ustasıydı

13 Oct 2026 178

Sinemamız "ALTIN ÇOCUK"suz;

Hem oyun gücüyle, hem sesiyle bir döneme imzasını atmış sinema efsanesiydir Göksel Arsoy. Yeşilçam’ın yaşayan çınarlarındandı. Sinemaya başladığında -yıl 1957'ydi- ünlü romancı ve sanatçıların kitaplarının baş karakterlerini o canlandırırdı...

06 Oct 2026 205

Müziğimizin Nâzım’ı; İşte RUHİ SU

"Onun yüreğinde çok sevdiği halkı vardı, sevda vardı, direnç vardı… Eserlerinde; Anadolu’nun çok kültürlülüğü vardı. Bu coğrafyanın hoşgörüsü, geçmişi ve destanları vardı..."

20 Sep 2026 241

TARIK AKAN'SIZ 10 YIL...

Para ve ün için değil insanlık, Cumhuriyet değerleri eğitim, kültür, sanat için harcanan inatçı hayattır Tarık Akan. Bu kalpler seni unutur mu "yüreği de yakışıklı"!.. 📌Onu; salt -sinema sanatçısı- olarak görmek doğru değildir!.. Yapımcı, yazar, eğitim gönüllüsü, Nâzım sevdalısı, asla baş eğmez bir Mustafa Kemâl devrimcisidir de!

17 Sep 2026 224

Yorumlar (0)

Yorumlar yükleniyor...