ÇEŞÇEP’ten Çakabey’deki GES projesine tepki: “Halkın itirazı yok sayıldı”

Çeşme Yarımada Çevre Derneği (ÇEŞÇEP), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Çakabey Mahallesi sınırlarında yapılması planlanan güneş enerjisi santrali projesine verilen “ÇED Olumlu” kararına ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, Bakanlığın 29 Temmuz 2026 tarihinde aldığı ve 13 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuna duyurduğu kararla Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.’ye ait “Çeşme RES Yardımcı Kaynak Güneş Enerjisi Santrali” projesine onay verildiği belirtildi.

Projede, 9,9897 MWm/MWe kurulu güç kapsamında 5,81 hektarlık alana toplam 18 bin 163 güneş paneli kurulmasının planlandığı kaydedildi.

“Halkın itirazına rağmen karar alındı”

ÇEŞÇEP açıklamasında, proje sürecinde yapılmak istenen halkın katılımı toplantılarının üç kez vatandaşların tepkisi nedeniyle gerçekleştirilemediği belirtilerek, Bakanlığın halkın itirazlarını dikkate almadığı savunuldu.

Dernek açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Bakanlık yetkilileri bizzat sahada, ‘halk dinlenmek istemiyor’ diyerek toplantıları kendileri iptal etti. Yani bu, halkın sesini duymadığı bir süreç değil; halkın sesini gayet net duyduğu, duyduğu halde yok saydığı bir süreçtir.”

ÇEŞÇEP: “Asıl mesele enerji değil, arazi”

ÇEŞÇEP, projenin yalnızca bir enerji yatırımı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunarak, şirketin Çeşme merkezinde bulunan yüksek değerli bir kamu arazisinden uzun süreli kullanım hakkı elde edeceğini ileri sürdü.

Açıklamada, Enerjisa’daki ortaklık yapısına dikkat çekilerek Sabancı Holding ve Almanya merkezli E.ON’un şirkette yüzde 40’ar paya sahip olduğu ifade edildi.

Dernek, proje kapsamında yaklaşık 600 bin metrekarelik kamu arazisinin 49 yıllığına kullanılacağını, söz konusu alanın güncel piyasa değerinin yaklaşık 200 milyon dolar olduğunu öne sürdü. Şirketin resmi belgelerde belirtilen yatırım bedelinin ise 89 milyon 907 bin TL olduğu ifade edildi.

ÇEŞÇEP, söz konusu rakamlar üzerinden projenin “enerji üretiminden çok arazi rantıyla ilgili olduğu” görüşünü dile getirdi.

Önceki RES projesine ilişkin yargı kararını hatırlattılar

Açıklamada, aynı bölgede daha önce faaliyet gösteren ve sonrasında Sabancı/Enerjisa çatısına geçtiği belirtilen rüzgâr enerjisi santraline ilişkin imar planlarının Danıştay 6. Dairesi tarafından bozulduğu da hatırlatıldı.

ÇEŞÇEP, aynı şirket grubunun bölgede daha önce 49 yıllığına tahsis edilmiş ve iddiaya göre önemli bölümü kullanılmayan bir alana sahip olduğunu belirterek, yeni arazi talebini eleştirdi.

Dernek açıklamasında, “Elinde zaten 49 yıllığına tahsisli, kullanılmayan bir arazisi bulunan bir şirketin, ısrarla Çeşme’nin merkezinde, deniz manzaralı yeni bir araziyi talep etmesinin tek makul açıklaması vardır: Asıl talep edilen şey enerji değil, topraktır” ifadelerine yer verildi.

“Tarım ve doğal sit alanı zarar görecek”

ÇEŞÇEP, proje alanının tarım arazisi ve 3. derece doğal sit alanı statüsünde olduğunu belirterek, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de projeye olumsuz görüş bildirdiğini öne sürdü.

Dernek, verilen kararın Anayasa’nın çevrenin korunmasına ilişkin 56. maddesi ile tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına ilişkin 63. maddesine aykırı olduğunu savundu.

Açıklamada, kamu arazisinin uzun süreli kullanım hakkının özel bir şirkete verilmesine yönelik sert ifadeler kullanılarak, “Devletin öz malı olan bu toprağın, gerçek değerinin çok altında bir bedelle elden çıkarılmasını vatana ihanet muamelesi olarak görüyoruz” denildi.

İptal ve yürütmeyi durdurma davası açılacak

ÇEŞÇEP, ÇED Olumlu kararına karşı idare mahkemesinde dava açacağını da duyurdu.

Dernek, hem yürütmenin durdurulması hem de kararın iptali talebiyle hazırlanan dava dosyasının tamamlandığını, dava açma süresinin son gününün ise 13 Eylül 2026 olduğunu açıkladı.

Davanın bilirkişi, keşif, uzman görüşü ve yargılama giderleri nedeniyle yüksek maliyet oluşturacağına dikkat çeken ÇEŞÇEP, vatandaşlara maddi destek çağrısında bulundu.

Dernek, yapılacak katkıların kullanımına ilişkin harcama dökümünün destekçilere şeffaf şekilde sunulacağını bildirdi.