Çeşme'nin Sesi Haber Portalı

Örneklerden biri;

Bir turistik ilçenin Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı yerel gazeteye konuşmuş:

“Belediye Başkanının, doğuştan psikolojik bir problemi olduğunu düşünüyorum.

Sanki babası gelin giderken ona belediyeyi çeyiz vermiş.

Biz seçilmesi için elimizden geleni yaptık.

Ama en ufak eleştiride düşman oluyor, randevu bile vermiyor…”

Doğru tarafları var!

Nedense başkanlar hadlerini bilmiyor ve ‘düşman’ kesiliyorlar, Anadolu’nun değil, büyük şehirlerin varoşlarında bile…

Yanlış tarafı:

‘Başkandan neden randevu istenir?’

Söyleyeyim:

‘Benim şu işimi hallet!’ diye…

O istekler de yasa dışıdır, hak yemek içindir…

Neden toplantılara gidip, açık seçik herkesin içinde, toplum yararına ise açık yüreklilikle bunları belirtmiyor, söz almıyorsunuz, onca tanığın önünde…

*- NİYET OKUYUCUSU

Bir yerin, Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanının, belediye başkanı için söylediklerinin özetinin özetini verdim.

Adam sanki ‘falcı’ ya da ‘niyet okuyucusu!’

Ama yaşantımızda, ‘Niyet okuyucular’ var, onun gibi..

Bunlar daha ciddiler!

İşte bir örnek, makale yazmışlar:

“Dijital deneyimde artık tek tip içerik akışları, kullanıcıların beklentilerini karşılamıyor.

Kullanıcılar yalnızca bilgi aramıyor; kendi durumlarına uygun, bağlamı kendileriyle eşleşen ve karar süreçlerini hızlandıran içerik görmek istiyorlar.

Kullanıcı niyetini anlamak ve içerikleri bu niyete göre şekillendirmek, dönüşüm optimizasyonunun en kritik katmanı haline gelmiş durumda.

Yapay zekâ destekli içerik kişiselleştirme, yalnızca ziyaretçiye özel mesaj üretmek değildir.

Asıl değer, kullanıcının hangi bilgi aşamasında olduğunu anlamak ve içerik akışını bu aşamaya göre dinamik olarak kurgulamaktır.

Bu yaklaşımda içerik, bir sayfa değil; kullanıcının ilerlediği bir yolculuktur.

Kullanıcı niyeti sabit değildir, süreç içinde değişir.

Kullanıcı niyetini belirleyen şey yalnızca arama sorgusu değildir.

Niyet, kullanıcının:

Önceki deneyimleri, Karar olgunluğu, Bilgi seviyesi, Zaman baskısı,

Risk algısı ile şekillenir.

Bu nedenle niyet:

İlk girişte bilgi arayışı olabilir,

Birkaç etkileşim sonrası karşılaştırma aşamasına dönebilir,

Doğru ikna sinyeli geldiğinde aksiyon kararına dönüşebilir.

Burada yapılan şey, bu hareketi gerçek zamanlı olarak okumak ve içerik akışını kullanıcıyı destekleyecek şekilde yeniden düzenlemek.”

Sen de böyle misin, değerli Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı, kooperatif üyeleri için ne yaptın?

Kredi mi buldun, sorunlarını çözdün mü?

Yoksa sen de maaşını (ortaklardan toplananlarla) arttırmayı mı düşünüyorsun?

Sana ne belediye başkanının psikolojisinden…

Ama bu konuda da haklısın, ne il başkanlıkları ne de genel merkezler bu sorunları da hiç dikkate almazlar, ‘Bizim başkanımız iyidir!’ deyip geçiştirirler…

*- ÇOK KONUŞULAN SİYASETÇİLER

Bir ay önce, yani Kasım ayında, en çok konuşulan siyasetçiler araştırılmış.

Rapora göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan siyasi gündemdeki ağırlığını sürdürürken; MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ay boyunca öne çıkan isimler arasında yer almış.

Zaten başkası beklenebilir mi?

Kasım ayında sosyal medyadaki yüksek ileti hacmi, bakanlık açıklamalarındaki artış ve yerel yönetim tartışmalarının genişlemesi, görünürlük sıralamalarında önceki aya kıyasla belirgin değişiklikler yaratmış.

Ay içinde bazı siyasetçilerin hızlı yükselişleri, bazı aktörlerin ise listeye geri dönüşleri, geçtiğimiz ayı hareketli bir iletişim dönemine dönüştürmüş…

Ay boyunca gündemde geniş yer bulan CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve güvenlik ve operasyon açıklamalarıyla öne çıkan İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ise listenin üst sıralarında yer almış,

Geçtiğimiz ayın çarpıcı yükselişlerinden biri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından kaydedildi.

Göktaş, artan haber hacmiyle ilk 10’a girerek kasım ayının en güçlü çıkışlarından birini gerçekleştirdi.

Bir diğer dikkat çekici isim olan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, yerel yönetim gündeminin etkisiyle görünürlüğünü belirgin biçimde artırdı.

Medyada En Çok Konuşulan Siyasetçiler

1.Recep Tayyip Erdoğan – 358.787 içerik, 2.Özgür Özel – 84.985 içerik, 3. Ali Yerlikaya – 67.960 içerik, 4. Ekrem İmamoğlu – 64.279 içerik, 5. Devlet Bahçeli – 62.095 içerik, 6.Abdulkadir Uraloğlu – 57.196 içerik, 7. Mahinur Özdemir Göktaş – 54.216 içerik, 8.Yılmaz Tunç – 46.243 içerik, 9. Cemil Tugay – 44.783 içerik, 10.Hakan Fidan – 43.601 içerik, 11. Murat Kurum – 42.114 içerik…

Ayın en dikkat çekici sosyal medya yükselişi, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun listeye güçlü bir giriş yapması oldu.

Memişoğlu’nun ilk kez ilk 10’da yer alması, sağlık politikalarının kasım ayında geniş kitleler tarafından tartışıldığını gösterdi.

*- KALPLERİ MÜHÜRLÜLER

Nedense bazı insanlarımızın kalpler, iyiliklere karşı mühürlü!

‘Karanlıklara gömülmüşler!’ deniliyor bunlara!

Sağır ve dilsizdirler, olaylara ve iyiliklere, istisnasız böyledirler.

Bir gerçeği sorun onlara, ‘Doğruyum, doğru sözlüyüm’ diyorsunuz, o zaman tanık olun!’ deyin bakalım ne yanıt verecekler?

Sözlü - sazlı her yerde hazır ve nazırdırlar.

Keyifleri hep yerindedir.

Yokluk nedir bilmezler, ama edebiyatını yaparlar!

Kendilerine, bir şekilde verilen payeler ile sevinç çığlıkları atarlarken, birdenbire ne olduğunu anlamadan, akıllarına bile gelmediği şekilde yere çakılırlar!

Güvendikleri dağlara, imkânlarına kâr yağmıştır.

Biz öyle der ve düşünürüz bunlar için…

Yok olmuşlardır…

Ümitleri bir anda bitmiştir, ne yapsalar boşuna!

Zalimler topluluğunun kuralıdır, bu!

Değişmez!

Barışa, hayra, güzelliğe yelken açanlar bunları bilirler, siz de mutlaka biliyorsunuzdur.

Ama  işyerinizdedirler, ama derneklerde, ama siyasette…

Her yerde varlar!

Ama sonuç hep benim yazdığım gibi oluyor.

Bunların hesapları sonuçtu mutlaka kesilir. Öyle ki kökleri kesilmiştir,

Tekrar canlanamazlar…

Körle gören bir olur mu?

Bunlar kör gözlüdürler, gerçekle ilgileri yoktur.

*- AYDINLIK ve KARANLIK

Yaşamımızda birçok realiteler, pek çok nitelikler bulunuyor.

Bunlar içinde bütün insanların en kolay ve yakından algılayabildikleri, genel olarak varlık kavramından sonra insan zihninin en temel gerçekler olarak farkına vardığı durumlar ışık ve karanlık!

Nitekim ışık ve karanlığın varlık âlemiyle yakın ilgisinden dolayı bazı eski felsefî akımlarda ışık varlığın ilkesi, karanlık da yokluğun ilkesi sayılmış.

Ne diyoruz;

‘Tünelin ucunda ışık göründü!’

İlgilenenler bilir:

Bazı eski Doğu dinlerinde, özellikle Maniheizm’de biri ‘ışık tanrısı’, diğeri ‘karanlıklar tanrısı’ olmak üzere iki tanrı kabul edilmiştir ki, bu iki tanrı inancı zamanımızda inananlar tarafından reddedilmektedir.

Hıristiyanlık’la birlikte, insanlık tarihinde önemli bir yer tutmuş olan yıldız-gezegen kültüne dayalı paganist inançlar da çürütüldü, diyebiliriz.

Bu arada karanlıklar kelimesiyle çok şey anlatılmaya çalışılıyor.

Ben de zaman zaman ‘Karanlık insanlar!’ diyerek bazılarını konu ediyorum.

İsim verirsem başıma neler geleceğini herhalde sizler de biliyorsunuz.

Umarım hep ‘aydınlık’ insanlarla karşılaşırız, günlerimiz güzel ve aydınlık geçer, ışıklı…

*- TORPİLSİZ

Yeri gelmişken ‘Milletvekili Yemini’nden söz edelim;

Belki dikkatimden kaçmıştır, İzmir belki de ilk defa, Türkiye genelinde siyasetçilerin ya da ünlülerin medyada yer almada ilk 10’ Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ile girmiş…

Rakamlar belli…

Yani yanlışlık ve torpil yok!

Geçenlerde Başkan Tugay ne demişti?

Mealen;

‘İzmir milletvekillerinde iş yok!’

Genelleme yapmıştı ki buna ben de katılıyorum.

Şimdi ‘Milletvekili yeminini’ anımsatıyorum;

“Milletvekili Yemini, parlamentoya üye olarak seçilen milletvekillerinin, anayasaya bağlılığını yemin ederek bildirdikleri metindir.

Bir milletvekilinin seçildikten sonra göreve başlayabilmesi için önce ant içmesi gerektiği genel olarak kabul edilmiştir.

Anayasanın 81’inci maddesi milletvekillerinin göreve başlarken ant içmelerini öngörmektedir.

Türkiye’de, ant içmemiş bir milletvekilinin göreve başlaması mümkün değildir.

Bir milletvekili, mazeretsiz olarak ant içmeye gelmez veya usulüne uygun olarak ant içmezse göreve başlamamış sayılmaktadır.

Beş birleşim günü katılmayan, and içmekten kaçınan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, TBMM karar vermelidir

Yemin eden kişi metni TBMM kürsüsünden yüksek sesle okumaktadır.

Öte yandan, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sonrasında, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar da yemin etmek zorundadır.

Anayasa’nın Milletvekili Yemini’ni düzenleyen 81. Maddesi: ‘ne göre Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, göreve başlarken aşağıdaki şekilde and içerler:

Televizyon canlı yayınlarında hep gördük, bazıları okumakta güçlük çekiyor, tekrarlarla eh işte!

Birlikte okuyalım:

“Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma; hukukun üstünlüğüne, demokratik ve laik cumhuriyete ve Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı kalacağıma; toplumun huzur ve refahı, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsünden ve Anayasa’ya sadakatten ayrılmayacağıma; büyük Türk milleti önünde namusum ve şerefim üzerine ant içerim.”

*- ÖNCEKİ TÖREN

Anayasa hükmüne uygun şekilde hazırlanan TBMM İç tüzüğünün İlk toplantı ve andiçme başlıklı 3. maddesi de milletvekillerinin ant içmesini düzenlemektedir:

“Milletvekili genel seçimi kesin sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulunca Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu kanallarında ilânını takip eden beşinci gün saat 15.00’te Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu çağrısız olarak toplanır.

Bu birleşimde, önce milletvekillerinin andiçme töreni yapılır.

Andiçme töreninde bulunmayan milletvekilleri, katıldıkları ilk birleşimin başında andiçerler.

Andiçme, her milletvekilinin, Anayasadaki metni kürsüden yüksek sesle okuması suretiyle olur.

Ara seçimde milletvekili seçilenler, katıldıkları ilk birleşimin başında andiçerler.

Milletvekilleri, seçim çevresi, soyadı ve adlarının alfabe sırasına göre andiçerler.”

*- “ÜLKENİN VE MİLLETİN BÜTÜNLÜĞÜ VE BÖLÜNMEZLİĞİNİ KORUYACAĞIMA…”

12 Eylül Askeri Darbesinin ardından kurulan dikta rejimi tarafından 29 Haziran 1981’de düzenlenerek Resmi Gazetede yayınlanan Kurucu Meclis Hakkında Kanun ile yeni anayasayı hazırlamak üzere Danışma Meclisine seçilenlerin görevlerine başlarken andiçmeleri öngörülmüştür. Metin şu şekildedir:

“Danışma Meclisi üyesi olarak çalışmalarımda Devletin varlığı ve bağımsızlığını, ülkenin ve milletin bütünlüğü ve bölünmezliğini koruyacağıma, toplumun huzuru, milli dayanışma ve sosyal adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsünden ayrılmayacağıma; hukukun üstünlüğünü sağlayacak demokratik ve laik Cumhuriyet ilkelerine bağlı kalacağıma namusum ve şerefim üzerine andiçerim.”

Namus ve şeref!

Bir arada!

*- İKLİM GÖZLEMİ

‘AP’ deyince aklınıza bir siyasi parti falan aklınıza gelmesin.

Sözüne edeceğim uluslararası ünlü bir haber ajansı, kısa adı AP olan The Associated Press…

Yorumlarına üye, abone olduğum için elime, 153 bin 826 kişinin okuduğu ‘ İklim Gözlemi!’ yazısı geldi.

Görüntüde; Çevre aktivisti Modou Fall, Senegal’in Dakar kentinde, çöpler ve plastiklerle dolu Yarakh Plajı'nda yürüyüş yapıyor, 8 Kasım 2022. (AP Foto/Leo Correa)

Noel’e tam zamanında, plastik kirliliğiyle mücadele eden bir kitap yazılmış.

9 Aralık 2025 tarihli yazı da şöyle;

“Merhaba ve The Associated Press İklim Gözlemi bültenine hoş geldiniz. Ben AP’nin iklim ve çevre ekibinden editör Douglas Glass ve bugün size bu yılın bu döneminde dolaşan tüm önerilen hediye listelerinde büyük olasılıkla bulamayacağınız (ama belki bulmalısınız) bir kitaptan bahsedeceğim.

Judith Enck’e yeni kitabının plastik kirliliği hakkında olmasının harika bir Noel hediyesi gibi görünmediğini söylemeyin.

Uzun yıllar bu konu üzerinde sektöre karşı mücadele etmiş eski bir EPA bölge yöneticisi olan Enck, neşeyle yapacak...

Judith Enck'e plastik kirliliği hakkındaki yeni kitabının pek de iyi bir Noel hediyesi gibi görünmediğini söylemeyin.

Bu konuda sektörle yıllarca fikir alışverişinde bulunan eski EPA bölge yöneticisi Enck, ‘Plastik Sorunu’nun tatiller için mükemmel bir seçim olduğunu neşeyle savunacak.

Enck, Associated Press'e verdiği demeçte, "Ailelerin tatil süslerinin etrafında oturup 'Edna Teyze, beynimizde mikroplastikler olduğunu biliyor musun? Aranızda konuşun' dediğini hayal edebiliyorum." dedi.

*-"BU, İNSANLARI BİR ARAYA GETİRECEK."

Dünya, AP'nin iklim ve çevre ekibinin yakından takip ettiği plastik kirliliğiyle ilgili büyük bir sorunla karşı karşıya.

Geçen hafta yayınlanan bir Pew Charitable Trusts raporunda, önlem alınmazsa plastik kirliliğinin önümüzdeki 15 yıl içinde 130 milyon tondan 280 milyon tona iki katından fazla artacağı belirtiliyor.

Pew, bunun atık yönetiminden iki kat daha hızlı artacak plastik üretim seviyeleriyle tetiklendiğini söyledi.

Bunu kavramak zorsa, şunu deneyin: Pew, 2040 yılına kadar bunun her saniye neredeyse bir çöp kamyonu dolusu plastiği çevreye boşaltmaya eşdeğer olacağını söylüyor.

Plastik sürahinizi geri dönüşüm kutusuna atmak hoş bir his, ancak Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'ne göre, tüm bunların yalnızca yaklaşık %9,5'i geri dönüştürülüyor.

Tüm bu plastiğin bir yere gitmesi gerekiyor.

*- GERİ DÖNÜŞÜM İŞE YARAMIYOR

America’s Plastic Makers Başkanı Ross Eisenberg, plastiklerin modern yaşam için elzem olduğunu ve sektörün plastik kirliliğini azaltmaya kararlı olduğunu söyledi.

AP'ye yaptığı açıklamada, "Şirketler ambalajları yeniden tasarlıyor, iddialı geri dönüştürülmüş içerik hedefleri belirliyor ve modern geri dönüşüm sistemlerine milyarlarca dolar yatırım yapıyor.

Böylece güvendiğimiz ürünlerle temiz bir çevre arasında seçim yapmak zorunda kalmıyoruz." dedi.

*- BAŞARISIZ GİRİŞİMLER

Eisenberg ayrıca teknolojinin "her türlü geri dönüşümü ilerlettiğini" söyledi ve geçen yıl Uluslararası Kimya Dernekleri Konseyi tarafından başlatılan bir plastik katkı maddeleri veri tabanına işaret etti.

Dünya, bu sorunu çözmek için şimdiye kadar başarısız girişimlerde bulundu.

Ülkelerin büyük bir anlaşmaya yönelik görüşmeleri, geçen Ağustos ayında Cenevre'de bir anlaşma olmadan sona erdi.

Brezilya'da yeni tamamlanan BM iklim görüşmelerinde olduğu gibi, plastik anlaşması müzakereleri de, ürettikleri ürünlerin büyük bir kısmını kullanan bir ürünün sınırlandırılmasına karşı çıkan ABD de dahil olmak üzere güçlü petrol üreticisi ülkelerle karşı karşıya geldi.

*- İNSANLAR HAREKETE GEÇMELİ

Enck, kitabın insanları "eğitip harekete geçirmesini", onlara bilgi sağlayarak eyalet ve yerel düzeyde politika değişikliği için savunuculuk yapabilmelerini sağlamasını istediğini söyledi.

Pazarlama bütçesi olmadan, insanların kitabı kütüphaneler için satın almasını veya kitap kulüplerine tavsiye etmesini umuyorlar.

Kulaktan kulağa pazarlama stratejileri arasında 28 Ocak'ta halka açık bir web semineri de yer alıyor.

Aktivist olmak istemeyenler içinse "Plastik Sorunu", kişisel kullanımlarını nasıl azaltabileceklerine dair ipuçları sunuyor.

*- SORUN BİLİMDE DEĞİL, SİYASETTE

Enck, plastik kirliliğini "bilimsel bir sorun değil, siyaset bilimi sorunu" olarak nitelendirdi.

"Anketlerimizde Cumhuriyetçilerin, Demokratların ve bağımsızların hepsinin plastikler konusunda harekete geçilmesini istediğini gördük.

Bu, ayrıştırıcı bir konu değil. İlerlemeyi engellemeye çalışan bir grup özel çıkar lobicisi olduğunda işler zorlaşıyor.

Ancak hayatınızdaki sıradan insanlarla konuşursanız, kimse daha fazla plastik istemiyor.

Plastikte hiçbir şey daha lezzetli değil.

Ve sağlık sorunu giderek artan bir endişe kaynağı."

*- AP BANA DA ŞUNLARI SORUYOR

“Plastik kirliliği hakkında düşünüyor musunuz?

AP'nin plastiklerle ilgili yapması gereken haber önerileriniz var mı? Yorumlarda veya ClimateWatch@ap.org adresine e-posta göndererek bize bildirin.”

İşte bilmeniz gereken:

Kömürle inşa edilen Colorado kasabasında, Trump sanayiyi canlandırmaya çalışırken bile bazı aileler taşınıyor.

Louisiana küçülüyor.

Bazı kabileler, topluluklarından geriye kalanları korumak için mücadele ediyor.

GERÇEK ODAK: Trump, daha zayıf yakıt tüketimi kurallarının daha ucuz arabalar anlamına geleceğini söyledi.

 Uzmanlar ‘buna güvenmeyin’ diyor.

*-